Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2011/6164 K.2012/1160

Taraflar arasında görülmekte olan tenkis davası sonucunda verilen kararın onanmasına ilişkin yukarda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi ... tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Davacı, davalılarla aynı mahkemede görülüp karara bağlanan 2000/50 Esas 2001/649 Karar sayılı 27.9.2001 günlü kararın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine aykırı olduğunu, bu nedenle yargılamanın yenilenmesinin gerektiğini, zira davada tapu iptali istenildiği halde tarafların talebi olmamasına rağmen tenkis davası olarak yargılamaya devam edildiğini, yargılama sonucunda lehine hüküm altına alınan tenkis bedelinin enfasyon ortamında çok değer kaybettiğini, bu nedenle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yaptıkları müracaatın haklı bulunarak T.Cumhuriyeti aleyhine manevi tazminata hükmolunduğunu,

bu durumun 1086 sayılı HUMK'nun 445/11. fıkrası gereğince yargılamanın iadesi nedeni olarak düzenlendiğini, davanın uzamasının karşı tarafın tutumundan kaynaklandığını belirterek yargılamanın yenilenmesi yoluyla tenkis davasının yeniden görülerek tenkis hesabı yapılıp hak kaybının tespit edilerek şimdilik 5100 TL nin yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde açılan davada kendilerinin taraf olmadığını, ayrıca kendilerine atfedilebilecek bir kusurun da bulunmadığını, davanın makul sürede bitmemesi dolayısıyla kendilerinin de mağdur olduğunu bu nedenle yargılamanın iadesinin istenemeyeceğini belirterek açılan davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, süresinde davacı tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay 16. Hukuk Dairesi’nin 10.5.2011 tarih 2011/1926 Esas, 2580 karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmiş,onama kararına karşı süresinde davacı tarafça karar düzeltme kanun yoluna müracaat edilmiştir.

Yargılamanın iadesi talebinde bulunan ..., tenkis davası ile ilgili olarak davalı durumunda bulunduğu ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2000/50 Esas 2011/649 Karar sayılı davasının makul sürede bitirilemediğini, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin 07.07.2008 tarihinde kesinleşen kararı ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiğinin tespit edildiğini, davanın uzun sürmesinde karşı tarafın kusurunun bulunduğunu, davanın uzun sürmesi nedeniyle mirastan payını tümüyle alamadığını,

zira davanın kısa bir sürede bitirilmesi halinde 5.12.1962 tarih ve 130/68 esas sayılı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararının uygulanacağını bu kararın daha lehine olduğunu ancak yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle 11.11.1994 tarih ve 1994/4 Esas ve Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulandığını bahsi geçen İçtihadı birleştirme kararının aleyhine hükümler doğurduğunu,

enflasyonist bir ortamda hak kazandığı bedelin masraflarını dahi karşılamadığını iddia ederek yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle uğradığı hak kaybının tespit edilerek şimdilik 5100 TL zararın yasal faizi ile birlikte karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Karşı taraf kendilerine izafe edilebilecek bir kusur bulunmadığını, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesindeki davanın Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açıldığını ve Türkiye Cumhuriyeti'nin 7500 Euro manevi tazminat ödemeye mahkum edildiğini, talebin süresinde ileri sürülmediğini belirterek yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yapılan yargılama sonunda davalı tarafın tercih hakkının kullanıldığı tarih itibariyle tespit edilen bedeli aldığı, yargılamanın iadesi yoluyla tenkis davasının görülerek yeniden tenkis hesabı yapılmasının mümkün olmayacağı gerekçesiyle yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmiş, ... tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 16.Hukuk Dairesi'nin 10.5.2011 tarih 2011/1926 Esas - 2580 Karar sayılı ilamı ile onama kararı verilmiş; ... süresinde karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Yargılamanın İadesi talebinin dayanağı olan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin 7.7.2008 tarihinde kesinleşen ... davası kararında davanın makul sürede bitirilememesinde kusur Devlete mal edilmiştir.

Bu nedenle yargılamanın iadesi talebinde bulunan ...'nun iddiasının aksine karşı tarafın bir kusuru söz konusu olmadığından kusurun olmadığı yerde kural olarak sorumluluktan bahsedilmesinin mümkün olmaması ve İçtihadı Birleştirme Kararları'nın mahkemeler için bağlayıcı olması, usuli kazanılmış hakların istisnalarından olması nedeniyle yargılamanın iadesi talebinde bulunan ...'nun alacağına geç kavuşmasından dolayı karşı taraftan bir tazminat talebinde bulunması söz konusu olamayacağından yerel mahkemenin red kararı ile Dairemizin onama kararları usul ve yasaya uygundur.