Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2011/6901 K.2011/5289

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 139 ada 29, 159 ada 1 parsel sayılı 10.750 ve 54.192,50 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar toprak tevzii çalışmaları sonucu oluşan tapu kaydı nedeniyle, 192 ada 209 parsel sayılı 34.417,50 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, yasal süresi içinde 4753 sayılı Yasa gereği oluşan tapu kaydına çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli parsellerin tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı Hazine temsilcisinin 139 ada 29 ve 159 ada 1 sayılı parsellere yönelik yerinde olmayan tüm temyiz itirazlarının reddi ile bu parsellere ilişkin hükmün ONANMASINA,

2- Davacı Hazine temsilcisinin 192 ada 209 sayılı parsele yönelik temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece, çekişmeli parselin özel çayır niteliğinde tarım arazisi olduğu, Toprak Komisyonunca ilama terk nedeniyle tevzii dışı bırakıldığı, davalı taraf yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hazine ile davalı taraf arasındaki uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olup olmadığı yönündedir. Çekişmeli taşınmazın iki sınırı mera parseli ile çevrili olduğu halde mahkemece, usule uygun mera araştırması yapılmamış, fen bilirkişisinin 31.8.2009 havale tarihli raporu ile 02.11.2009 tarihli ek bilirkişi raporu arasındaki çelişki giderilmeye çalışılmamıştır.

Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle çekişmeli taşınmaza ait ve toprak tevzi çalışmaları sırasında düzenlenen belirtmelik tutanağı ve haritaları getirtilmeli, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları, üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu, üç kişilik fen bilirkişi kurulu ve fotoğrafçı bilirkişi hazır olduğu halde yeniden keşif icra edilmelidir.

Uzman ziraat mühendislerinden oluşan ziraatçi bilirkişi kurulundan arazinin niteliği, toprak yapısı, komşu 192 ada 228 ve 8 sayılı mera parselleri ile arada ayırıcı doğal ya da yapay unsur bulunup bulunmadığı konusunda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazın vasıfları kesin olarak saptanmalıdır.

Taşınmazın başında dinlenecek yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı öncesinin kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalıdır.

Keşifte taşınmazın fotoğrafları çekilmeli, mahkeme gözlemi, çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parselleri arasında ayırıcı doğal ya da yapay unsur bulunup bulunmadığını da belirtilecek şekilde keşif tutanağına yazılmalıdır. Yargılama sırasında toplanan delillerin tutanağın edinme sebebi sütunundaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişilerinin tamamı tanık sıfatıyla dinlenilmelidir.

Çekişmeli taşınmazın nitelikleri değerlendirilirken komşu parsellerin nitelikleri üzerinde de durulmalıdır. Fen bilirkişi kurulundan, toprak komisyonu haritası ile kadastro paftası ölçekleri eşitlenip çakıştırılarak yapılacak uygulama sonunda belirtmelik tutanakları da nazara alınarak çekişmeli taşınmaz üzerinde Toprak Tevzii Komisyonunca ne gibi işlem yapıldığı ve çekişmeli taşınmazın konumunu gösterir ayrıntılı ve gerekçeli harita ve rapor alınmalıdır.