Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2011/7339 K.2012/2956

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "yöntemince mera ve zilyetlik araştırması yapılmadığı belirtilerek varsa mera tahsis kararları, ekleri ve haritaları ile komşu taşınmazların tespitine esas dayanak kayıtlarının dosya içine getirtilmesi, komşu köylerden seçilecek taraf tanıkları, önceki keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve sağ olan tespit bilirkişileri huzuruyla fen bilirkişisi nezaretinde mera ve değilse zilyetlik araştırmasına yönelik yöntemince keşif yapılması, alınacak ayrıntılı bilirkişi raporları ve tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli taşınmazın mera vasfı ile sınırlandırılmasına karar verilmiş; hüküm, dahili davalı Baycan Bilgeliler tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın 4342 sayılı Yasa uyarınca Karakaş Köyüne tahsis edilmiş meralardan olduğu gerekçesiyle davacı Hazinenin davası kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulduğuna göre, bozmada işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Bozmaya uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur.

Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin yerine getirilmesi zaruridir. Hükmüne uyulan bozma ilamında, yöntemince mera araştırması yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gereğine değinilmiştir. Mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamının gerekleri yerine getirilmemiştir.

Bozmadan önceki ve sonraki keşifte dinlenilen mahalli bilirkişi ve tespit bilirkişileri çekişmeli taşınmazın harman yeri olarak davalı tarafın zilyetliğinde bulunduğunu, mera olmadığını belirttikleri halde bozmadan sonra yapılan keşif sonucunda alınan zirai bilirkişi raporuna ve 4342 sayılı Yasa uyarınca yapılan mera tahsis çalışmasına değer verilerek önceki zirai bilirkişi raporuyla dinlenen yerel ve tespit bilirkişi beyanları ve sonraki bilirkişi raporu arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi,

dava konusu taşınmazın kuzeyindeki taşınmaza revizyon gören kaydın güneyi şahıs yeri okuduğu halde yön değişikliği ile kuzeyde okunan otlakiyenin dava konusu taşınmaz olduğunun kabulü ve güneydeki taşınmaza uygulanan tapu kaydının dava konusu taşınmaz yönünü davalının babası Bayram olarak okuduğu hususunun dikkate alınmadan ve taşınmazın özel harman yeri niteliğinde olup olmadığı da

değerlendirilip tartışılmadan hüküm kurulması isabetsizdir. Hal böyle olunca sağlıklı sonuca varılabilmesi için, mahallinde olabildiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; aynı yönteme göre tesbit edilecek taraf tanıkları, kadastro tespit tutanaklarında tanık sıfatıyla dinlenmek üzere adları geçenler ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif icra edilmelidir.

Keşif sırasında, komşu taşınmazların dayanakları olan kayıtlar, varsa harita ve krokileri ile birlikte uygulanıp kapsamları, davaya konu taşınmaz yönünü ne olarak gösterdiği belirlenmeli, bilirkişilerce gösterilemeyen hudutlar için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği,

imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, yargılama boyunca dinlenen bilirkişi ve tanık beyanları arasındaki çelişki yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, teknik bilirkişiye komşu taşınmazların dayanakları olan kayıtların gösterdiği kapsamı belirtir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli,

uzman ziraat mühendislerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi kurulundan komşu taşınmazların dayanakları olan kayıtların gösterdiği alanlar itibariyle çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ve bitki örtüsünün mukayese edilmesi suretiyle çekişmeli taşınmazın niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalıdır. Açıklanan şekilde tüm deliller toplanarak ve birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.