Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2011/8162 K.2011/8105

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü 101 ada 2 parsel sayılı 24.386.986,66 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadimden beri ... Köyleri halkı tarafından kullanılan mera olduğu belirtilerek orta malı mera olarak sınırlandırmak suretiyle ve 101 ada 4 parsel sayılı 20.000,01 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki ham toprak niteliğindeki yerlerden olma nedeniyle Hazine adına tespit edilmiş. 101 ada 2 parsel sayılı taşınmaza ait tutanağın beyanlar hanesinde; ...

Köylerinin kullanımında olduğu belirtilmiştir. Davacı ... ve ..., yasal süresi içinde irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak... Köyü 101 ada 2 parsel sayılı taşınmazı davalı göstererek Hazine ve ... Köyü Tüzel Kişiliğine husumet yönelterek ayrı ayrı dava açmıştır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli...

Köyü 101 ada 2 parsel sayılı taşınmazın uzman bilirkişi raporunda (C) harfi ile gösterilen bölümünün davacı ... adına; çekişmeli 101 ada 2 parsel sayılı taşınmazın (A) ve çekişmeli ... Köyü 101 ada 4 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen bölümlerinin davacı ... adına tesciline.

101 ada 2 parsel sayılı taşınmazın geri kalan bölümünün tespit gibi sınırlandırılmasına, 101 ada 4 parsel sayılı taşınmazın geri kalan bölümünün tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi ile ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; ... Köyü 101 ada 2 ve 4 parsel sayılı taşınmazların uzman fen bilirkişi raporunda gösterilen, davanın kabulüne karar verilen ve temyize konu olan bölümleri üzerinde, zilyetlikle edinme koşullarının oluştuğu kabul edilerek karar verilmiş ise de, yapılan araşıtırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli olmadığı gibi, 101 ada 2 parsel sayılı taşınmaz yönünden yöntemince taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesinde de isabet bulunmamaktadır.

1 – Çekişmeli 101 ada 2 parsel sayılı taşınmaz, ... Köyü kadastro çalışma alanı sınırları içinde; kadastro tespit tutanağının edinme sebebi ile beyanlar hanesinde ..., Övündü, Kenardere, ... Köyleri halkının kadimden beri kullanımında olduğu belirtilerek mera olarak sınırlandırılmıştır. Hal böyle olunca; davacı kişilerin adlarına tescil istemiyle çekişmeli taşınmazın bazı bölümleri hakkında açacakları davalarda husumetin Hazine yanında ilgili köylerin tüzel kişiliklerine de yöneltilmesi zorunludur. Sadece ...Köyü Tüzel Kişiliğine husumet yöneltilerek, yöntemince husumet yaygınlaştırılmadan ve taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır.

2 – Çekişmeli 101 ada 2 parsel sayılı 24.386.986,66 m2 yüzölçümündeki mera olarak sınırlandırılarak tespit edilen taşınmaza sınır olan ve ham toprak niteliğiyle tespit edilen 101 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden dahi mahkemece yöntemince mera araştırması yapılmadan karar verilmesi de doğru değildir. Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; mahallinde komşu köylerde oturan ve davada yararı bulunmayan elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek yerel bilirkişi kurulu, tarafların aynı nitelikteki kişiler arasından bildirecekleri tanıkları, tüm tespit bilirkişileri, üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu ve fen bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifle; yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, çekişmeli bölümlerinin öncelerinin ne olduğu, kim tarafından hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldıkları, komşu mera veya ham toprak bölümlerinden nasıl ayrıldıkları, aralarında ayırıcı unsur niteliğinde yapılar olup olmadığı gibi hususlar hakkında tek tek ve olaylara dayalı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri, dosya içine getirtilecek tüm komşu taşınmazlara ait onaylı kadastro tutanağı örnekleri ve kadastro tespitlerinin dayanaklarını oluşturan kayıtlarla denetlenmelidir.

Yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalıdır. Kadastro tespit tutanaklarına aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilmelidir.

Keşfe katılacak ziraatçi bilirkişi kurulundan; çekişmeli bölümlerin öncesinin mera olup olmadığı, tarımsal niteliği çekişmeli taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresi komşu bölüm ve taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmesi hususlarında, gerektiğinde çekişmeli bölümlerin değişik yön ve açılardan çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak uzman fen bilirkişisinden yapılacak keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir, yerel bilirkişi ve tanıklarca gösterilen sınırlar işaretli; çekişmeli bölümler ile komşu bölümler veya komşu taşınmazların konumunu çizilecek yan kesit krokisi ile gösteren ayrıntılı rapor alınmalıdır. Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek, ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.