Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/103 K.2012/59

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 129 ada 30 parsel sayılı 12698,94 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, irsen intikal, taksim, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine vekili, yasal süresi içinde çekişmeli taşınmazın 3402 sayılı Yasa'nın 16 ve 18. maddeleri uyarınca zilyetlikle kazanılamayacak yerlerden olduğundan davacı Hazine adına tescili veya mera olarak sınırlandırılması istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli parselin tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; çekişmeli taşınmazın zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olduğu ve davalı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmaz kuzey ve güneydoğu yönünden 129 ada 1 parsel sayılı mera parseline sınır bulunmaktadır.

Çekişmeli taşınmaza sınır olan 129 ada 28, 29, 31 ve 33 parsel sayılı taşınmazların da halen davalı olduğu. 129 ada 29 parsel hakkında verilen kararın Dairemizce araştırmaya yönelik bozulduğu anlaşılmaktadır. Mahallinde yapılan her iki keşifte dinlenilmiş yerel bilirkişiler ve tespit bilirkişileri çekişmeli taşınmazın öncesini bilemediklerini söylemişlerdir.

Çekişmeli taşınmazın mera parseline sınır olması nedeniyle öncesinin mera olup olmadığının araştırılması zorunlu bulunup, mahkemece bu yönden, yöntemine uygun bir araştırma yapılmamıştır.

Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemeyeceğinden mahkemece mahallinde komşu köylerde oturan ve davadan yararı bulunmayan elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek yerel bilirkişi, taraflarının aynı nitelikteki kişiler arasından bildirecekleri tanıklar, tüm tespit bilirkişileri, üç kişiden oluşacak ziraatçi bilirkişi kurulu ve fen bilirkişi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim tarafından hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, zilyetliğin kimden kime ve ne şekilde geçtiği, çekişmeli taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı, kısmen veya tamamen meradan açılma olup olmadığı, komşu mera parselinden ne şekilde ayrıldığı, aralarında ayırıcı unsur niteliğinde yapı bulunup bulunmadığı gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalıdır. Dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile kadastro tespitine aykırı sonuçlara ulaşılması halinde; hazır bulunacak tüm kadastro tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılıkların giderilmesine çalışılmalıdır.

Ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliği bildirir, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir, çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki örtüsü ve diğer yönlerden komşu mera parselinden nasıl ayrıldığını, aralarında ayırıcı unsur niteliğinde doğal ya da yapay sınır olup olmadığını açıklar; dosyaya bozmadan önce yapılmış keşiflerden sonra sunulmuş rapor ve ek rapordaki değerlendirmeleri de irdeler, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak fen bilirkişisinden yapılacak keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye olanak verir, çekişmeli taşınmazın komşu mera parseli ile konum ve ilişkisini gösterir, varsa mera parseli ile çekişmeli taşınmaz arasında bulunan yapay ya da doğal ayrıcı unsur niteliğindeki sınırın durumunu açıklar yan kesit krokisi eklenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.