Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/154 K.2012/61

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen 25.10.2011 gün ve saatte temyiz eden taraftan gelen olmadı. Aleyhine temyiz istenilen davalı ... vekili Avukat ... geldiler. Yüzüne karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 533 ada 3 parsel sayılı 7379,58 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı nedeniyle Mehmet oğlu ... adına tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli 533 ada 3 parsel sayılı taşınmazın davalı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; davalı ...'ın dayanağını oluşturan tapu kaydının tesciline esas olan mahkeme ilamının kesin delil teşkil ettiği, davacı ...'ın dayanağı olan iskan tapu kaydının çekişmeli taşınmaza uymadığı kabul edilerek karar verilmiş ise de yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Davalı ...'ın dayanağını oluşturan...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 1995/59 Esas, 1996/27 Karar sayılı ilamı ile oluşmuş tapu kaydının çekişmeli taşınmazı kapsadığı tartışmasızdır. Davacı ...'ın dayanağını oluşturan 1935 yılında iskanen oluşmuş ve kadastro tespiti sırasında 533 ada 4 parsel sayılı taşınmaza uygulanmış tapu kaydına kapsam tayini yönünden yapılan araştırma, inceleme ve uygulama ise karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece iskan tapu kaydının oluşumu tarihi itibariyle “...” ve “Berbero” yerleri ile “ark"ların nereleri olduğu araştırılıp netleştirilmeden karar verilmiş; davalı tapusunun dayanağı olan tescil ilamının o davada taraf olmayan davacı ... yönünden kesin hüküm oluşturmayacağı gözden kaçırılmıştır. Yetersiz araştırma, inceleme ve hatalı değerlendirmeyle karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için çekişmeli taşınmazların iskanen dağıtım tarihi olan 1935 yılı itibariyle durumlarını bilebilecek kişiler arasından seçilecek yerel bilirkişi kurulu, tarafların aynı nitelikteki kişiler arasından bildirecekleri tanıkları hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır. Yapılacak keşifte davacı ...'ın dayanağını oluşturan tapu kaydı tesisinden itibaren mevki ve tüm sınırları tek tek okunarak mahalline uygulanmaya çalışılmalıdır.

Uygulamada özellikle sınırlarda okunan “Berbero” ve “...” yerleri ile tapunun tesis tarihi itibariyle zemindeki “ark"ları nerelerde olduğu üzerinde durulmalıdır.

Komşu 533 ada 4 parsel sayılı taşınmazın edinme sebebine göre 532 ada 4 parsel sayılı taşınmaz olduğu kabul edilen “...” yerinin, davacı tanığı ... tarafından komşu 533 ada 2 parsel sayılı taşınmaz olarak gösterilmesi nedeniyle, bu çelişki de giderilerek özellikle “...” yerinin tespitine çalışılmalıdır. ...'ın dayanağını oluşturan tapu kaydı ile birlikte,

bitişik 533 ada 4 parsel sayılı taşınmaza uygulanmış ve bu nedenle 533 ada 4 parsel sayılı taşınmazın çifte tapu kaydı nedeniyle davalı olarak görevsizlik kararı ile kadastro mahkemesine devrine esas olan 08.01.1988 tarih 11 numaralı ve iskanen oluşmuş tapu kaydının sınırlarında okuduğu “sahibi senet” yerinin, yani “... ... ve karısı ... ve çocukları İbrahim ve Hatice” yerlerinin neresi olduğu üzerinde durulmalıdır.

Uygulamalarda komşu parsellerin kadastro tutanakları ile varsa dayanağı olan tapuların tesis tarihleri itibariyle maliki olan kişiler ile belgesizden tespitleri yapılmış ise 1935 yılı itibariyle maliklerinin kimler olduğunun tespitine çalışılmalıdır.

Tarafların tutundukları tapu kayıtlarının bilinemeyen sınırları yönünden, taraflara tanıkla kanıtlama olanağı tanınmalı; yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kim tarafından hangi tarihten beri ve ne sıfatla kullanıldığı, 533 ada 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazlar arasındaki kullanım sınırının kadastro paftası ile uyumlu olup olmadığı, davacı ...'ın bildirdiği gibi çekişmeli taşınmazın öncesinin davacı ...'a ait olup olmadığı,

çekişmeli taşınmazın öncesi davacı ...'a aitse ona kimden, ne şekilde ve hangi sınırlarla geçtiği gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalı; yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeli; kadastro tutanağına aykırı sonuçlara ulaşılması halinde hazır bulundurulacak tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılıkların giderilmesine çalışılmalıdır.

Keşifte hazır bulunacak uzman fen bilirkişisinden yapılan keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir, yerel bilirkişi ve tanıklarca gösterilen kayıtların sınırları ile kullanım sınırları işaretlenmiş, ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek, davalı ...'ın dayanağını oluşturan tapu kaydının, oluşumuna esas tescil ilamında davacı ... taraf olmaması nedeniyle bu ilamın davacı aleyhine kesin hüküm oluşturmayacağı göz önünde tutulmalı, özellikle davacı ...'ın dayanağını oluşturan tapu kaydının uygulaması ve kapsamını belirlemek yönünden 533 ada 4 parsel sayılı taşınmazın davalı olduğu dava dosyasının önemli olduğu gözetilerek kayıt uygulaması yönünden birliktelik sağlanmalı ve ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.