Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/2555 K.2012/8468

Taraflar Arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında... Köyü çalışma alanında bulunan 101 ada 80 parsel sayılı 3123,17 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle davalı Hazine adına ham toprak niteliği ile tespit edilmiştir. Davacı ..., tapu kaydına dayanarak taşınmazın adına tescili istemi ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın tespitinin iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın tarım arazisi olduğu ve davalı lehine 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davacı yargılama sırasında 4/4/1994 tarih ve 11 sıra numaralı tapu kaydına da dayanmış olduğu halde bu kaydın revizyon görüp görmediği araştırılmadığı gibi, dayanağı tescil ilamı ve haritası getirtilmemiş, ilamın Hazineyi bağlayıcı nitelikte olup olmadığı ve haritasına göre tapu kaydının çekişmeli taşınmazı kapsayıp kapsamadığı üzerinde durulmamış, yerel bilirkişilerin soyut nitelikli beyanlarına itibar edilerek hüküm kurulmuştur.

Yetersiz araştırmaya dayanılarak karar verilemez.

O halde mahkemece doğru sonuca ulaşılabilmesi için, davacının dayandığı tapu kaydının revizyonu sorularak varsa revizyon gördüğü parsel tutanağı ile bu parselin komşularını gösterir kadastro haritası getirtilmeli, tapu kaydının tescil ilamı ile oluşan sicilden gelmesine göre dayanağı haritası ile tavzih kararına ilişkin ilam ve varsa haritası getirtilmek suretiyle kaydın kapsamı, revizyon gördüğü parseller de dikkate alınarak mahallinde;

yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri huzuruyla yeniden keşif yapılarak 3402 sayııl Yasa'nın 20/A maddesi uyarınca tapu kaydının haritası kadastro paftası ile ölçekleri eşitlenerek zemine uygulanmalı, haritasının uygulanamaması halinde tapu kaydı okunup, sınırları mahalli bilirkişilerce zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı,

tapu kaydının taşınmazı kapsayıp kapsamadığı kesin olarak belirlenmeli, taşınmazın kısmen ya da tamamen tapu kaydı kapsamı dışında kaldığının anlaşılması halinde, taşınmazın sınırında mera olduğu da göz önüne alınarak, çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parseli arasında ayırıcı bir unsurun bulunup bulunmadığı araştırılmalı; mahkemece yapılacak gözlem tutanağa geçirilmeli, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı,

komşu mera parseli ile arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin tutanaktaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, ziraat mühendisi bilirkişiden çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildirir, komşu mera parseli ile karşılaştırmalı, çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi,

bitki deseni ve diğer yönlerden komşu mera parselinden nasıl ayrıldığını açıklar nitelikte, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, taşınmazın niteliği kesin olarak belirlenmeli; fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, tapu kaydı ve haritasının uygulanmasını gösterir ayrıntılı ve çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parselinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösterip açıklayan rapor ve harita düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.