Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/2893 K.2012/7750

Davacı tarafça genel kadastro ile oluşan tapu kaydının iptali ve tescil istemi ile tapu kaydına dayanılarak açılan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

Dava konusu Boyuntaş Köyü çalışma alanında bulunan 115 ada 67 parsel sayılı 8.280,11 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kadastro çalışmaları sırasında ham toprak vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edilmiş, 115 ada 72 parsel sayılı, 829.432,94 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise mera vasfı ile orta malı olarak sınırlandırılmıştır. Davacı ..., tapu kaydına dayanarak, çekişmeli taşınmazların tapu ve sicil kaydının iptali ve adına tescili talebi ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, 115 ada 67 parselin tamamı ile, 115 ada 72 parsel sayılı taşınmazın hükme dayanak yapılan fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen 18.719,89 metrekarelik bölümünün davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dayanılan tapu kaydının davacı tarafından talep edilen taşınmaz bölümünü kapsadığı belirtilmek sureti ile hüküm kurulmuştur.

Ne var ki; dayandığı 05.07.1938 tarih 56 sıra nolu tapu kayıt malikleri ile davacı arasındaki akdi ya da irsi ilişki araştırılmadığı gibi, yerel bilirkişilerin soyut beyanları ile yetinilerek davacının dayandığı tapu kaydının usulüne uygun biçimde uygulanmamış, kayıt miktar fazlası yönünden yöntemince mera araştırması yapılmamış olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Doğru sonuca varılabilmesi için davacının dayandığı tapu kaydı ilk tesisinden itibaren varsa haritaları ve tüm tedavülleri ile birlikte getirtilmeli, davacı ile tapu kayıt malikleri arasındaki irsi ilişki araştırılmalı, taşınmazın bulunduğu yerde yapılmış mera tahsisi varsa mera tahsis kararları, ekleri ve haritaları ile çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız,

yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, tapu kaydı 3402 sayılı Yasa'nın 20. maddesi uyarınca uygulanıp, kapsamı belirlenmelidir.

Tapu kaydının çekişmeli taşınmaza ait olması halinde mera sınırı itibarı ile değişebilir sınırlı olduğu göz önüne alınarak, sabit sınırlardan başlanmak suretiyle miktarı ile kapsamının tayin edileceği, miktar fazlasının zilyetlikle edinilemeyeceği göz önüne alınmalıdır.

Tapu kaydının mevkii ve sınırları itibarı ile taşınmazlara ait olmadığının belirlenmesi halinde davacı tarafından talep edilen taşınmaz bölümü ile mera parseliarasında ayırıcı nitelikte bir unsur bulunup bulunmadığı yerel bilirkişi ve tanıklardan sorularak araştırılmalı, taşınmazın niteliği hakkında mahkemece yapılacak gözlem keşif tutanağına geçirilmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi,

bitki deseni ve diğer yönlerden komşu mera parselinden nasıl ayrıldığını açıklayan, değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflar ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, davacı tarafından talep edilen taşınmaz bölümü ile mera parselinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösteren rapor ve harita düzenlettirilmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.