Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/3097 K.2012/3660

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

"2161 ve 2213 numaralı vergi kayıtlarının yöntemince uygulanması, bu kayıtların, revizyon gördüğü 4674 ve 4765 sayılı parsellere uymadığının anlaşılması halinde sözü edilen parseller ve tüm çekişmeli parsellerde lehine, 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen diğer edinme koşullarının gerçekleştiği belirlenen ve dava tarihinden sonra vefat eden davacı ...'ın terekesinin iştirak halinde olduğu, mirasçılarının taşınmaz üzerindeki zilyetliklerinin davacıya izafeten olması nedeniyle en fazla 100 dönüm taşınmaz tescil edilebileceğinin göz önünde tutulması" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda çekişmeli parsellerden 3386 parsel sayılı taşınmazın bozma ilamından sonra davaya katılan ... adına, 3428, 4674, 4765, 7833, 7834, 7943, 8238, 8503, 9923, 10113, 10900, 10901 ve 11040 parsel sayılı taşınmazların ise davacı ...'ın mirasçıları adlarına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, adlarına tescil kararı verilenler yönünden zilyetlikle taşınmaz edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin yerine getirilmesi zaruridir.

Hükmüne uyulan bozma ilamında "kadastro sırasında çekişmeli 4674 ve 4765 parsel sayılı taşınmazlara uygulanan vergi kayıtlarının yöntemince uygulanması ve kapsamlarının belirlenmesinden sonra, kayıtların kapsamları dışında kalan miktarlar da gözetilerek davaya konu tüm taşınmazlar yönünden 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde belgesiz olarak edinilebilecek miktar sınırlamaları gözetilerek karar verilmesi" hususuna işaret edilmesine rağmen, ilamın gereği yerine getirilmemiş, çekişmeli parsellerden 4674 ve 4765 parsel sayılı taşınmazlara uygulanan vergi kayıtları,

revizyon gördüğü taşınmazlar da gözetilmek suretiyle yöntemince uygulanmamış; kapsamları belirlenmemiş, 4674 ve 4765 sayılı parsellerin vergi kayıtlarının kısmen ya da tamamen kapsamı dışında kalmaları durumunda bu parseller de dahil olmak üzere çekişmeli tüm taşınmazlar yönünden davacı tarafın, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi hükmüne göre belgesiz olarak en fazla 100 dönüm taşınmaz iktisap edebileceği hususu gözetilmemiş, bozma ilamından sonra 3386 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki davaya katılan ... yönünden de 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmamıştır.

Hal böyle olunca, doğru sonuca varılabilmesi için, 4674 ve 4765 parsel sayılı taşınmazlara komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, taraf tanıkları, önceki tarihli keşiflerde beyanlarına başvurulan mahalli bilirkişi ve taraf tanıkları hazır edilerek yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında, 4674 ve 4765 parsel sayılı taşınmazların tespitine esas alınan vergi kayıtları, sınırları tek tek okunup, mahalli bilirkişi ve tanıklardan sınırların zeminde gösterilmesi istenilmek, fen bilirkişi tarafından gösterilen sınırlar kroki üzerinde gösterilmek suretiyle uygulanmalı, kayıtların revizyon gördüğü tüm parseller dikkate alınarak kapsamları belirlenmeli, bilirkişilerce gösterilemeyen hudutlar için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalıdır.

4674 ve 4765 parsel sayılı taşınmazların kısmen ya da tamamen vergi kayıtlarının kapsamı dışında kalmaları durumunda 100 dönümlük miktar sınırlamasının aşılmış olacağından bozma ilamı ile de vurgulandığı üzere davacı tarafın belgesiz olarak aynı çalışma alanı içinde iktisap ettiği taşınmazların miktarı gözetilmek suretiyle davacı tarafa çekişmeli taşınmazlardan tercihi sorulmalı, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde belirtilen sınırlamaya göre belgesizden edinebilecek taşınmazlar yöntemine uygun şekilde belirlenmeli;

çekişmeli 3386 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise bozma ilamından sonra davaya katılan ... yönünden zilyetlikle taşınmaz iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı, bu parsel yönünden bozma ilamından önce yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanık anlatımlarıyla bozma ilamından sonra yapılan keşifte beyanlarına başvurulan mahalli bilirkişi ve tanık anlatımları arasındaki zilyetliğin kim tarafından, ne süreyle, nasıl sürdürüldüğüne ilişkin çelişki, yöntemine uygun şekilde giderilmeli; bundan sonra tüm taşınmazlar hakkında deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.