Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/3680 K.2012/7319

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 346 ada 42 parsel sayılı 2261,21 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerden olup, zilyetlikle kazanılamayacağını ileri sürerek dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olduğu ve tespit gününe kadar davalı taraf yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen zilyetlikle mülk edinme şartlarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki çekişme, dava konusu taşınmaz üzerindeki imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı, dava konusu taşınmazın tarım arazisi niteliğini kazanıp kazanmadığı ile tarım arazisi niteliğini kazanmışsa davalı taraf yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerinde öngörülen zilyetlikle mülk edinme şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarındadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, çekişmeli taşınmazın doğu ve güneyinde "taşlık" niteliği ile Hazine adına tespit edilen taşınmazlar olduğu anlaşılmaktadır.

Uzman jeolog ve ziraatçı bilirkişiler tarafından dosyaya sunulan raporlarda çekişmeli taşınmaz üzerindeki imar-ihyanın tamamlandığı ve çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olduğu bildirilmiş ise de, uzman bilirkişi raporları hüküm için yeterli olmadığı gibi, mütalaaları da taşınmazın, raporlarının ekinde bulunan tasdiksiz fotoğraflarda görülen niteliği ile çelişmektedir. Eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için, üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu da hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Mahallinde yapılacak keşifte ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olup olmadığı, çekişmeli taşınmaz üzerindeki imar-ihyanın tamamlanarak taşınmazın tarım arazisine dönüşüp dönüşmediği hususlarında komşu parsellerle mukayeseli incelemeyi içerir ayrıntılı ve hüküm için yeterli rapor alınmalıdır.

Ayrıca; keşifte hazır olacak bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresi hususlarında olaylara dayalı bilgi alınmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler usulen giderilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, tespite aykırı bir sonuca ulaşılması halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenerek çelişkiler giderilmelidir.

Keşfi yapan Hakim ve keşfe katılan fenni bilirkişi tarafından, fotoğrafların taşınmaza aidiyetinin saptanabilmesi ve denetlenebilmesi için gerekli önlemler alınmalı, fotoğraflar ile taşınmaz arasında irtibat sağlayacak şekilde fenni bilirkişiden açıklamalı rapor istenilmeli, uzman ziraatçı bilirkişi kurulundan alınacak rapor ile fen bilirkişinin krokisi arasında da gerekli bağlantının kurulmasına özen gösterilmeli, çekişmeli taşınmazın komşu taşınmazları ile konumunu ise, çizilecek yan kesit krokisi ile gösteren ayrıntılı rapor alınmalıdır.