Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/5139 K.2012/9852

Davacı tarafça genel kadastro ile oluşan tapu kaydının iptali ve tescil istemi ile tapu kaydına dayanılarak açılan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

Yargıtay bozma ilamında özetle "tapu kaydı uygulamasının yöntemine uygun şekilde yapılması, çekişmeli taşınmazın tümünün ya da bir bölümünün dayanak tapu kaydı kapsamı dışında kaldığının anlaşılması halinde, bu bölüm yönünden zilyetlik araştırması yapılması, uzman fen bilirkişisinden ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması, davacı tarafın davalılardan Mehmet Kaygun dışındaki diğer davalılara yönelttikleri davalarından feragat ettiklerinin dikkate alınması" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, 22.12.2008 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak çekişmeli taşınmazdaki davalı ... Kaygun’un 2/8 oranındaki payının iptali ile diğer müştereklerin payları değişmemek kaydıyla taşınmaz 40 pay kabul edilerek 5 payının Ağa Kaygun, 5 payının Gürsel Kaygun, 10 payının Hamit Kaygun, 10 payının Hüseyin Kaygun, 6 payının davalı ... Kaygun, 4 payının ...mirasçıları adına tesciline, davalı ...

Kaygun dışındaki davalılar yönünden açılmış olan davanın kesinleşmiş olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ile davalı ... Kaygun vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulduğu halde bozma ilamı gerekleri tam olarak yerine getirilmemiş; bozma ilamında açıklandığı şekilde yöntemine uygun yeterli bir araştırma yapılmamıştır. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Mahkemece, davacı tarafın dayandığı tapu kaydı tesisinden itibaren varsa dayanakları ile birlikte getirtilmediği gibi yöntemine uygun tapu kaydı uygulaması da yapılmamıştır. Bozma ilamı gerekleri yapılmadan ve yetersiz incelemeyle hüküm tesis edilemez.

O halde mahkemece doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle dayanak tapu kaydı tesisinden itibaren varsa dayanakları ile birlikte getirtilmeli, çekişmeli taşınmazı ve çevreyi iyi bilen yaşlı, yansız mahalli bilirkişiler seçilmeli, bundan sonra taraf tanıkları, mahalli bilirkişiler ve

uzman fen bilirkişisi katılımı ile taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, dayanak tapu kaydının haritasının bulunması halinde kapsamı 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20/A maddesi gereğince haritasına göre tespit edilmeli, yoksa taraf tanıkları ve mahalli bilirkişilere dayanak tapu kaydının sınırları tek tek okunmalı, bilinmeyen sınırlar yönünden taraflara tanık bildirme imkanı tanınmalı, kapsamı tereddüte meydan vermeyecek şekilde belirlenmeye çalışılmalı, kayıt kapsamında kalan taşınmazlar ile bu taşınmazları çevreleyen taşınmazların onaylı kadastro tespit tutanak örnekleri ile varsa dayanakları getirtilmeli,

tanık ve mahalli bilirkişi beyanları komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, dayanak tapu kaydı kapsamındaki taşınmazın yöntemine uygun şekilde taksim edilip edilmediği, edilmişse kime isabet ettiği araştırılmalı, davacı tarafından talep edilen çekişmeli taşınmaz bölümünün tamamı ya da bir kısmı kayıt kapsamı dışında kalıyor ise, kayıt kapsamı dışında kalan bölümünün ilk zilyedinin kim olduğu,

kimden kime ne şekilde intikal ettiği, kim tarafından hangi sıfatla ne kadar süredir kullanıldığı araştırılarak kimin lehine edinme koşullarının gerçekleştiği hususu üzerinde durulmalı, uzman fen bilirkişisinden keşfi ve uygulamayı gösterir gerekçeli ve haritalı rapor alınmalı, haritasında dayanak tapu kaydının sınırlarını işaretlemesi, talep edilen bölüm ile bunun dışında kalan bölümleri göstermesi istenmeli, feragatler de dikkate alınmak suretiyle tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmelidir.