Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/593 K.2012/9927

Davacı tarafça genel kadastro ile oluşan tapu kaydının iptali ve tescil istemi ile tapu kaydına dayanılarak açılan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

Dava konusu, Gökkaya Köyü çalışma alanında bulunan 159 ada 2 parsel sayılı 378,41 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeni ile davalı ... ve müşterekleri adlarına paylı olarak tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine, tapu kaydına dayanarak tapu iptali ve tescil istemi ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece Hazinenin dayanağı tapu kaydında taşınmazın öncesinin kaçak ve yitik kişilerden kaldığının belli olmadığı, kaydın Hazine adına olduğu, ancak ziraatçi bilirkişi raporuna göre taşınmazın tarımsal faaliyete uygun toprak yapısı bulunmaması nedeniyle zilyetlik koşullarının davalı taraf yararına gerçekleşmediği gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Dava, tapuya dayalı tapu iptali ve tescil istemine yönelik olduğu halde mahkemece, davacı Hazine'nin dayanağı olan tapu kaydı uygulanarak kapsamı belirlenmediği gibi, taşınmazın öncesinin kaçak ve yitik kişilerden kalan yer olup olmadığı ve tapunun oluştuğu tarihe kadar davalı taraf lehine 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeki edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği de yöntemince araştırılmamıştır. Eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulamaz.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için varsa, davacı Hazine'nin dayanağı olan tapu kaydının haritası ile dayanağı olan diğer belgeler ve komşu parsellerin onaylı tutanak suretleri ve dayanağı olan belgeler, tesislerinden itibaren tüm tedavülleri ile getirtilip dosya ikmal edildikten sonra; mahallinde, elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, tespit bilirkişileri ve taraf tanıklarının katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında tapu kaydı, varsa 3402 sayılı Yasa'nın 20/A madde uyarınca haritası uygulanmak suretiyle, harita yoksa tesisinden itibaren tüm tedavülleriyle ve dayanakları olan tüm belgeler okunup, kayıtlarda yazılı sınırlar yerel bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmek suretiyle uygulanmalı, kayıtlarda yazılı olup yerel bilirkişilerce gösterilemeyen sınırların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, bilirkişi ve tanıkların zeminde gösterdiği sınırlar

teknik bilirkişiye haritasında işaret ettirilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, taşınmazın tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadığı kesin olarak belirlenmelidir.

Yerel bilirkişi, taraf tanıkları ve tespit bilirkişileri beyanları arasında çelişki doğduğu takdirde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeli, keşfe götürülecek teknik bilirkişiye uygulanan kayıtların kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir biçimde kroki düzenlettirilmeli, taşınmazın tapu kaydı kapsamında kaldığının anlaşılması halinde tapu kaydının idari yoldan oluşması nedeni ile varsa tapunun dayanağı olan belgelerden de yararlanılmak suretiyle yine varsa tapunun oluşumuna esas tutanaklarda imzası bulunan kişiler tanık sıfatıyla dinlenilmek suretiyle taşınmazın öncesinin kaçak ve yitik kişilerden kalan yer olup olmadığı,

tapunun oluştuğu tarihe kadar davalı taraf lehine 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeki edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.