Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/6758 K.2012/8133

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Beldesi çalışma alanında bulunan 380 ada 3 parsel sayılı 6.591,04 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, dava konusu taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın davalı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle iktisap koşullarının gerçekleşmediği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır. Dosya içerisinde bulunan jeolog bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın zirai kullanıma uygun olduğu; ziraatçı bilirkişi raporunda da aynı yönde kıraç tarla vasfında ziraat arazisi olduğu açıklanmıştır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın imar ve ihya edilmediği ve tarım arazisi niteliğinde olmadığı kanaatiyle varılan sonuç, dosyada bulunan uzman bilirkişi raporlarıyla ve dosya kapsamıyla çelişmektedir. Mahkemece, bu çelişki giderilmeden hüküm tesisi isabetsizdir.

O halde doğru sonuca ulaşabilmek için yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından belirlenecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları, 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu, 3 kişilik jeolog bilirkişi kurulu ve teknik bilirkişinin katılımıyla mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman sona erdiği,

taşınmaz kullanılmıyor ise kullanılmama nedeninin terk iradesine dayalı olup olmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde, tespit bilirkişileri arazi başında tanık sıfatıyla dinlenilmeli, varsa beyanlar arasındaki çelişkiler giderilmeye çalışılmalı, ziraatçi ve jeolog bilirkişi kurullarından taşınmazın niteliği, eğimi, toprak yapısı, bitki örtüsü, kullanım durumunu, çekişmeli parsel ile diğer parseller arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı,

taşınmazın imar-ihya edilip edilmediği hususlarında önceki raporları da irdeler şekilde ve bilimsel verilere dayalı ayrıntılı rapor istenmeli, taşınmazın farklı yön ve açılardan fotoğrafları çektirilmeli, teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir rapor ve harita düzenlettirilmeli; mahkeme gözlemi keşif zaptına ayrıntılı olarak geçirilmeli; bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.