Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/7271 K.2012/9225

Taraflar arasında görülen tescil davası sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

Dava konusu Saltepe Köyü 113 ada 36 parsel sayılı 1.839.612,32 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro sırasında mera vasfı ile orta malı olarak sınırlandırılmıştır. Davacı ... ..., çekişmeli taşınmazın sınırları içerisinde göstereceği bölümün tapu kaydı ile dedesi ...'e ait olduğu ve zilyet oldukları iddiasıyla ... mirasçıları adına tescili talebi ile dava açmış, yargılama sırasında ...'ün diğer mirasçılarının da davaya muvafakatları sağlanmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, taşınmazın hükme dayanak yapılan fen bilirkişisi raporunda kırmızı renk ile çevrili gösterilen 23.120,40 metrekarelik bölümün iptali ile ...'ün veraset ilamında gösterilen mirasçılar adına tesciline karar verilmiş; hüküm, Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz bölümünün 1976 yılından beri ... ve mirasçıları tarafından kullanıldığı davacıların dayandığı tapu kaydının çekişmeli taşınmazın temyize konu bölümünü kapsadığı kabul edilerek karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Davacılar tapu kaydına ve zilyetliğe dayanmıştır.

Ancak davacıların dayandığı tapu kaydı yöntemine uygun şekilde uygulanmamış, çekişmeli taşınmaza komşu taşınmazların kadastro tutanakları ve varsa dayanağı olan kayıt ve belgeler getirtilerek tapu kaydı uygulamasında yararlanılmamış, çekişmeli taşınmazın temyize konu bölümü ile mera parseli arasında ayırıcı unsur bulunup bulunulmadığı araştırılmamış, taşınmazın niteliği ile ilgili olarak usulüne uygun mera araştırması yapılmamış, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, çekişmeli taşınmazın her yönünden tüm özelliklerini gösterir fotoğrafları çektirilmemiştir.

Doğru sonuca ulaşabilmek için öncelikle çekişmeli taşınmaz bölümüne komşu olan 113 ada 26, 27, 28, 29 ve 30 parsel sayılı taşınmazlar ile komşu Şalgam Köyü kadastro çalışma alanında bulunan ada numarası dosyada bulunmayan 16, 17, 24 ve 25 parsel sayılı taşınmazların kadastro tutanakları varsa dayanağı olan kayıt ve belgeler getirtilmeli, bu şekilde dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi, aynı yönteme göre tesbit edilecek taraf tanıkları,

tespit bilirkişileri ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında yerel bilirkişiler ile taraf tanıklarından davacının tutunduğu tapu kaydının sınırları hakkında tek tek bilgi alınmalı, uygulamada varsa komşu taşınmazlara uygulanan tapu kayıtlarından yararlanılmalı, bilirkişi ve tanıklarca gösterilen sınırların fen bilirkişisi tarafından haritasında işaretlemesi istenmeli, bilinemeyen sınırlar yönünden taraflara tanıkla kanıtlama olanağı sağlanmalı, tespite aykırı sonuca varılması halinde tespit bilirkişilerinin tanık sıfatıyla dinlenilmeleri gerektiği düşünülmeli,

bu şekilde davacıların dayandığı tapu kaydının dava konusu edilen taşınmaz bölümünü kapsayıp kapsamadığı kesin olarak belirlenmelidir.

Taşınmazın temyize konu bölümünün, kısmen ya da tamamen tapu kaydının kapsamı dışında kalması halinde, davacının zilyetliğe de dayanmış olması nedeniyle çekişmeli taşınmaz bölümü ile mera parseli arasında ayırıcı unsur bulunup bulunulmadığı, dava konusu taşınmazın öncesinin kadim mera olup olmadığı ya da kadim meradan elde edilmiş olup olmadığı hususu yerel bilirkişiler ve tanıklardan sorulup saptanmalı; bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmaz üzerinde davacıların zilyetliğinin bulunup bulunmadığı varsa ilk olarak hangi tarihte başladığı,

zilyetliğin kimden kime ve ne surette geçtiği, taşınmazın ne kadar süredir ve ne şekilde kullanıldığı gibi hususlarda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığına ilişkin bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellerin tutanak içerikleri ve dayanakları kayıtlar ile denetlenmeli.

3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; rapora çekişmeli taşınmazın her yönünden tüm özelliklerini gösterir şekilde çekilecek fotoğrafları eklenmeli; teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek, sonucuna göre karar verilmelidir.