Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/738 K.2012/2905

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 149 ada 25 parsel sayılı 5.462,20 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalılar Murat ve ... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasıyla, ... ve arkadaşları ise, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda Hazinenin davasının kabulüne, ... ve arkadaşlarının davasının reddine ve çekişmeli parselin davacı Hazine adına ham toprak niteliği ile tesciline karar verilmiş; hüküm, davacılar Mustafa, Mehmet ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davalı tarafça kısa süreli olarak kullanılan çekişmeli taşınmazın öncesinin mera olduğu zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazın güneyindeki yol dışındaki komşuları olan taşınmazlar belgesizden kişiler adına tespit edilmiş ve tespitleri de kesinleşmiş olup, sınırında mera gibi kamu orta malı niteliği taşıyan yer bulunmamaktadır. Ziraatçı bilirkişi tarafından taşınmaz üzerinde buğday anızı olduğu, uzun süredir tarımsal amaçla kullanılan 3. sınıf tarım arazisi niteliği taşıdığı belirtilmiştir.

Mahkemece, aynı köyden dinlenen 1933 doğumlu yerel bilirkişi ile komşu köyden dinlenen 1936 doğumlu yerel bilirkişinin davalı taşınmazın öncesinin sürülmeyen, boş yerlerden olduğu ve mera olarak hayvan otlatmakta kullanıldığına dair soyut beyanları ile yetinilerek taraf tanıkları dinlenmeksizin, çekişmeli taşınmazın fotoğrafları çektirilmeden karar verilmiş, usule uygun mera araştırması yapılmamıştır.

Uyuşmazlık; çekişmeli taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olup olmadığı ile taşınmaz üzerinde kimin zilyet olduğu yönündedir. Doğru sonuca varılabilmesi için mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu da hazır olduğu halde keşif icra edilmelidir.

Üç kişiden oluşacak uzman ziraat mühendisi kurulundan komşu parseller ile karşılaştırılmak suretiyle arazinin niteliği, toprak yapısı konusunda ayrıntılı ve gerekçeli bilgi alınmalı, taşınmazın vasfı kesin olarak saptanmalıdır.

Taşınmazın başında icra edilecek keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalıdır. Keşifte taşınmazın fotoğrafları çektirilmelidir.

Yargılama sırasında toplanan delillerin tutanağın edinme sebebi sütunundaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişilerinin tamamı tanık sıfatıyla dinlenilip aykırılığın giderilmesine çalışılmalıdır. Çekişmeli taşınmazın niteliği değerlendirilirken komşu parselin niteliği üzerinde de durulmalıdır. Bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.