Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/8567 K.2012/10005

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında Keskinoğlu Köyü çalışma alanında bulunan 364 ada 292 parsel sayılı 40755,95 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmış, yargılama sırasında tapu kaydına da dayanmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, dava konusu taşınmazın tespit gibi davalı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın davalı ... Vakfının dayandığı tespite esas tapu kayıtları kapsamında kaldığı ve davacının babası Basri Yazıcı tarafından Vakıflar Genel Müdürlüğünden kiralanmak suretiyle kullanıldığı kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın tespitine esas, davalı tarafça dayanılan 11.05.1931, 20 ila 26 sıra numaralı ve davacının dayandığı 09.06.1981, 1 sıra numaralı tapu kayıtları yöntemince uygulanmadığı gibi tapu kayıtlarının uygulanmasında komşu parsel tutanakları ve dayanakları belgelerden de yararlanılmamış, teknik bilirkişiden tapu kayıtlarının kapsamını gösteren denetime açık ve ayrıntılı rapor alınmamıştır.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için, tapu kayıtlarının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile varsa haritaları, çekişmeli taşınmaza komşu taşınmazların onaylı tutanak suretleri, dayanağı olan belgeler, tapu kayıtlarının kadastro sırasında revizyon görüp görmediği ilgili mercilerinden sorularak varsa revizyon gördüğü parselllere ait onaylı tutanak suretleri, tutanaklar kesinleşmiş ise kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yerel bilirkişi, taraf tanıkları ve uzman bilirkişiler katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında, davacı ve davalı tarafın dayandığı tapu kayıtları okunup, var ise revizyon gördükleri parseller de dikkate alınarak hudutları mahalli bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme olanağı tanınmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdikleri hudutların teknik bilirkişi tarafından haritasında gösterilmesi sağlanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanaklarıyla denetlenmelidir.

Kayıtların başka yere revizyon görmüş olmasının mutlaka o yere ait olduğu anlamına gelmeyeceği göz önünde bulundurularak kapsamı 3402 saylı Yasa'nın 20. maddesine göre belirlenmeli, teknik bilirkişiye uygulanan tapu kayıtlarının kapsamını gösterir, denetime açık ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, çekişmeli taşınmazın hangi tapu kaydı ya da kayıtlarının kapsamında kaldığı belirlenmelidir.

Taşınmazın her iki tapu kaydı kapsamında kaldığının anlaşılması halinde; hangi tapuya üstünlük tanınacağı tartışılmalı, çekişmeli taşınmazın tapu kayıtları kapsamında kalmadığının anlaşılması halinde, dosyada bulunan 25 Mayıs 1989 tarihli kira sözleşmesi uygulanmak suretiyle kapsamı belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, nasıl ve ne suretle kullanıldığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, davacı tarafın zilyet olduğunun saptanması halinde zilyetliğin asli zilyetlik mi, kiracılık sıfatına dayanan fer'i zilyetlik mi olduğu tartışılmalı, tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenerek aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.