Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/9202 K.2012/10349

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “Önceki bozma ilamına uyulduğu halde gereklerinin yerine getirilmediği belirtilerek; yeniden keşif yapılıp önceki keşiflerdeki yerel bilirkişi, tespit bilirkişisi ve tanık anlatımları arasındaki çelişkiler ile bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin giderilmesi” gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda çekişmeli taşınmazın malik hanesinin Taşhan Köyü Tüzel Kişiliği olarak doldurulmasına karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ile davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozmada işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Mahkemece davacıların yanlış parsele dava açtıkları gerekçesiyle davanın reddine ve çekişmeli taşınmazın davalı Köy Tüzel Kişiliği adına tesciline karar verilmiştir.

Ancak, bozma ilamına uyulduğu halde, ilamda değinildiği şekilde davaya konu edilen yeri tereddütsüz olarak saptanmamış; bu hususta sadece dinlenen bir yerel ve bir tespit bilirkişisi beyanına itibar edilip, yetersiz fen bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmiş olması; yine, ziraat ve jeolog bilirkişilerinden asıl dava konusu olan 2936 parsel sayılı taşınmaza ilişkin rapor da alınmamış olması nedeniyle yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanarak karar verilemez.

Doğru sonuca varılabilmesi için bozma ilamında da belirtildiği gibi yeniden taşınmaz başında önceki keşiflerde dinlenen yerel bilirkişiler ile tüm tespit bilirkişileri ve taraf tanıklarının katılımı ile keşif yapılmalı, keşifte öncelikle yerel ve tespit bilirkişileri ile taraf tanıklarına dava dilekçesindeki sınırlar tek tek okunarak ve davacı tarafın yer göstermesi de dikkate alınarak davaya konu yer tereddütsüz olarak saptanmalı, yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişteki durumu, niteliği, intikali ve tasarrufu hususunda maddi olaylara dayalı bilgi alınmalı,

bilirkişi sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanlar arasında çelişki doğduğunda yüzleştirme yapılmak sureti ile giderilmeye çalışılmalı; özellikle, taşınmazın kamu orta malı mera niteliği taşıyıp taşımadığı araştırılmalı, yargılama sırasında toplanan delillerin tutanağın edinme sebebi sütunundaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatı ile dinlenip aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, ikisi ziraat, diğeri jeoloji mühendisinden oluşturulacak üç kişilik bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, meyil durumu, karakteri, bitki örtüsü,

işleniş tarzı ve öncesinin mera olup olmadığı hususunda gerekçeli rapor alınmalı, birlikte götürülecek birisi harita mühendisi olmak üzere iki teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.