Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/10388 K.2013/11044

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

2859 sayılı Kanun uyarınca yapılan yenileme kadastrosu sırasında davacı ....'na ait 5 ada 109 parsel sayılı 3.930 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, aynı ada ve parsel numarasıyla, 3.722,04 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir. Davacı, yenileme çalışmasının hatalı yapıldığı iddiasına dayanarak taşınmazının yüzölçümünün eski haline getirilmesi istemiyle ... aleyhine, Kadastro Mahkemesinde dava açmıştır.

Kadastro mahkemesince verilen görevsizlik kararı temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiş ve dosya Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir. Yargılama sırasında komşu 5 ada 40 parsel sayılı taşınmazın maliki olan ... ... ..... mirasçıları ile komşu 5 ada 108 parsel sayılı taşınmazın maliki ... davaya dahil edilmişlerdir.

Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonunda davacının davasının kısmen kabulüne, 5 ada 108 parsel sayılı taşınmazın 13.06.2011 tarihli fen bilirkişi raporunda "sarı renkle işaretli 15,47+59,39 = 74,86 metrekare" yüzölçümündeki bölümleri ile 5 ada 40 parsel sayılı taşınmazın aynı fen bilirkişi raporunda "yeşil renkle işaretli 85,88 metrekare" yüzölçümündeki bölümlerinin "tapu kayıtlarının iptali ile davacıya ait 109 parsele eklenmek suretiyle tapuya tesciline", aynı raporda "kırmızı renkle gösterilen 51,65 metrekare" yüzölçümündeki ve yola isabet eden kısım yönünden davanın reddine,

... aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davalı ... ... ..... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içinde bulunan bilgi ve belgeler ile 5 ada 109 parsel sayılı taşınmaza ait yenileme tutanağı aslı ve ekindeki ada raporu örneğinden, yörede 2005 yılında 2859 sayılı Kanun uyarınca yenileme kadastrosu çalışmasının yapıldığı ve tutanakların 17.11.2005 ila 19.12.2005 tarihleri arasında askı ilanına çıkarıldığı, eldeki davanın askı ilan süresi içinde 16.12.2005 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

O halde dava, niteliği itibariyle, askı ilan süresi içinde açılan "yenileme kadastrosu tespitine itiraz" davasıdır. Nitekim, bu dava nedeniyle, davacıya ait 5 ada 109 parsel sayılı taşınmaz ile komşu 5 ada 40 ve 108 parsel sayılı taşınmazların yenileme kadastrosu tespitleri kesinleşmemiş ve yenileme tespitine uygun tapu kayıtları oluşmamıştır.

Söz konusu taşınmazların geri çevirme kararı ile getirtilen tapu kayıtları örneklerinden, halen tapuda eski yüzölçümleri ile kayıtlı bulundukları ve beyanlar hanesine, eldeki bu dava nedeniyle yenileme tespitlerinin davalı olduğu şerhinin yazıldığı anlaşılmaktadır. Kadastro Mahkemesince daha önce verilen görevsizlik kararı temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği için 1086 sayılı HUMK'nın 25/son maddesi uyarınca bu karar, Asliye Hukuk Mahkemesini bağlamaktadır.

Ancak, davaya Asliye Hukuk Mahkemesince bakılıyor olması, davanın "yenileme kadastrosu tespitine itiraz davası" niteliğini değiştirmez.

Askı ilan süresi içinde açılan yenileme tespitine itiraz davalarında, davacıya ait ve yüzölçümüne itiraz olunan taşınmazların yenileme kadastrosu tutanakları ile davanın yöneltildiği komşu parsellere ait yenileme kadastro tutanağı asıllarının dosya içinde bulunması ve mahkemece yapılacak inceleme ve araştırmanın da, mülkiyet haklarının zedelenmemesi için, yöntemine uygun olması zorunludur.

Somut olayda mahkemece, çekişmeli 5 ada 40 ve 108 parsel sayılı taşınmazların yenileme kadastro tutanağı asılları getirtilmemiş, ortada olmayan tutanaklar üzerinden ifraz ve tevhit kararı verilmiş; geri çevirme kararı üzerine de bulunamadağı bildirilen tutanakların nerede olabileceği araştırılmamış, bulunamaması halinde tutanakların yöntemince ihya edilmesi gerektiği düşünülmemiştir.

Diğer taraftan, mahkemece yapılan inceleme ve araştırma da hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazlar ile çevresini gösteren ve temin edilebilen en eski tarihli, yüksek çözünürlüklü hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları ile ortofotolar getirtilmemiş; davacıya ait 5 ada 109 parsel sayılı taşınmazın, ilk kadastro tespiti sırasında 5 ada 39, 41 ve 51 parsel numaralarıyla tespit edilen taşınmazların önce tevhidi, sonra ifrazı sonucu oluştuğu, tevhid edilen taşınmazların, arada yola terk yapılarak 5 ada 106, 107, 108 ve 109 parsellere ifraz olunduğu, 5 ada 109 parselin kuzeyindeki yolun kadim yol olmayıp yola terk sonucu oluştuğu üzerinde durulmamış;

eski 5 ada 39, 41 ve 51 parsel sayılı taşınmazların çekişmeli 5 ada 40 parselle kadim sınırının neresi olduğu ve yenileme kadastrosu sırasında aradaki müşterek sınırın yöntemine uygun tespit edilip edilmediği; başka bir anlatımla, ilk tesis kadastrosu sınırı ile yenileme kadastrosu sınırları arasındaki farkın, ilk kadastro sırasında yapılan ve Kadastro Kanununun 22/a maddesinde sayılan bir hatadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı üzerinde durulmamış; eksik inceleme ile karar verilmiştir.

Kabule göre de, yenileme tespitleri tapu kaydına yansımadığı ve yenileme tespitleri doğrultusunda tapu kayıtları henüz tesis edilmediği halde, ortada bulunmayan tapu kayıtları üzerinden "tapu iptal ve tevhid" kararı verilerek infazı kabil olmayacak şekilde hüküm oluşturulmuştur. Eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak, infazı kabil olmayacak şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Hal böyle olunca, mahkemece, doğru sonuca ulaşılabilmek için öncelikle, çekişmeli 5 ada 40 ve 108 parsel sayılı taşınmazlara ait yenileme kadastro tutanağı asılları bulunarak dosya içine getirtilmeli, yanlışlıkla başka bir dosya içine gönderilip gönderilmedikleri ya da başka bir dava nedeniyle davalı bulunup bulunmadıkları araştırılmalı, tutanak asılları bulunursa ve başka bir davada davalı oldukları anlaşılırsa davaların birleştirilmesi gerektiği düşünülmeli, tutanak asıllarının bulunamaması halinde ada raporu, ... tarafından,

yenileme paftası ve ekleri ile diğer kayıt ve belgelerden yararlanılarak çekişmeli 5 ada 40 ve 108 parsel sayılı taşınmazlara ait yenileme kadastrosu tutanaklarının ihya ettirilmesi sağlanıp tutanak asılları dosya içine getirtilmelidir.

Bundan sonra, 5 ada 109 parsel sayılı taşınmazın tesisine esas ifraz ve tevhid işlemlerine ait tüm belgeler ve haritalar getirtilmeli; çekişmeli taşınmazların ilk tesislerine ait orijinal ölçü krokileri, hesap çizelgesi, hesap cetvelleri ve diğer evrak ile mümkün olan en eski tarihli yüksek çözünürlüklü hava fotoğrafları, uydu fotoğrafları ve ortofotolar celp edilmeli, bundan sonra mahallinde fotoğrametri ve jeodezi uzmanı bir harita mühendisi bilirkişi, ziraat bilirkişisi, yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarının huzuruyla mahalllinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, özellikle 5 ada 40 ve 109 parseller arasında, ilk tesis kadastrosu sırasındaki sınırın tespitinde ilk tesis kadastrosu sırasında teknik bir hata yapılıp yapılmadığı, ölçümlerin zemine uygun olup olmadığı Dairemizin 2012/324 Esas, 2012/1176 Karar ve 2013/7329 Esas, 2013/9167 Karar sayılı örnek ilamlarında açıklanan yönteme uygun şekilde belirlenmelidir.

Yapılacak yargılama sonunda hüküm oluştururken, davanın "yenileme kadastrosu tespitine itiraz davası" olduğu göz önünde bulundurularak, yenileme tespitlerinin varsa hataları giderilmek suretiyle tapuya tesciline imkan verecek şekilde hüküm kurulmalıdır.