Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/11153 K.2013/10694

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında .... Köyü çalışma alanında bulunan 115 ada 2 parsel sayılı 556,62 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve tarım alanına dönüştürülmesi mümkün yerlerden olduğundan söz edilerek, davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 115 ada 2 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacının zilyetliğinin kazanmaya yeterli süreye ulaşmadığının yerel bilirkişi beyanları ile anlaşıldığı, ayrıca, orman mühendisi bilirkişinin raporunda (L) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu kabul edilerek yazılı olduğu şekilde karar verilmiştir.

Keşif sırasında davacının yer göstermesi ile çekişmeli taşınmazın fen bilirkişisi raporunda (H), (K) ve (L) ile gösterilen bölümlerinin çekişmeli 115 ada 2 parsel içinde kaldığı anlaşılmış, dinlenen yerel bilirkişiler “davacının 6-7 senedir çekişmeli taşınmazı kullandığını ve 30 seneden fazla süre ile davacının elinde olduğunu”, tespit bilirkişisi; “davacının kullanımını bildiğini ancak, ne kadar süre ile ve ne şekilde kullandığına dair bilgisinin bulunmadığını”, davacı tanıkları ise; “davacının eklemeli zilyetliğinin 50 yılın üzerinde olduğunu” beyan etmişlerdir.

Ziraat bilirkişi raporuna göre; çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi raporunda (K) harfi ile gösterilen kısmının bir bölümünün taşlık olduğu, (L) harfi ile gösterilen bölümünün tarımsal amaçlı kullanıldığı; orman bilirkişisi raporunda ise (K) harfi ile gösterilen bölümün orman sayılmayan yerlerden olduğu ancak.

(L) harfi ile gösterilen bölümün eğiminin %12’nin üzerinde olması nedeniyle toprak muhafaza karakteri taşıdığından devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu belirtilmiştir.

Ziraat ve orman bilirkişileri tarafından davacı tarafından keşif sırasında gösterilen ve fen bilirkişi raporunda (H) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümüne yönelik değerlendirme yapılmamış, (K) harfi ile gösterilen bölüme ilişkin birbiriyle çelişen değerlendirmelerde bulunulmuş, mahkemece, yerel bilirkişi, tespit bilirkişisi ve davacı tanıklarından; davacının zilyetliğinin başlangıç tarihi, sürdürülüş biçimi hususlarında ayrıntılı beyan alınmamış, davaya konu taşınmazın güneyinde....

Köyü çalışma alanında bulunan komşu taşınmazlara ait kadastro çalışmaları yapılmış ise tespit tutanak örnekleri ve tespit sırasında uygulanmışsa dayanarak kayıt ve belgelerinin bulunup bulunmadığı araştırılmaksızın hüküm kurulmuştur. Bu şekilde eksik incelemeye ve birbiriyle çelişen raporlara dayanılarak hüküm kurulması doğru değildir. Sağlıklı sonuca varılabilmesi için; çekişmeli taşınmaz ile 102 ada 1 parsel sayılı taşınmazın güneyinde ....

Köyü çalışma alanında yer alan komşu taşınmazların kadastro tespitleri yapılmış ise; bu taşınmazlara ait tespit tutanak örnekleri ve tespit sırasında uygulanmışsa dayanak kayıtları dosyaya getirtildikten sonra, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi ve taraf tanıkları ile bir fen, üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında davacıdan çekişmeli taşınmazın hangi bölümlerini dava ettiği açıklattırılarak bu bölümlerin fen bilirkişi tarafından krokisinde göstermesi istenilmeli, dinlenilecek yansız bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazların öncesinin ne olduğu, taşınmazlar üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı,

zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin tutanaktaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların toprak yapısı, eğimi,

bitki deseni ve tarımsal niteliğini bildiren ayrıntılı rapor alınmalı bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.