Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/11409 K.2013/11205

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacılar ... ve ..., .... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında ırmak yatağı niteliğinde tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tescil istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 21.11.2011 tarihli fen bilirkişisi raporunda (1 ve 2) rakamı ile gösterilen 601,43 ve 1.871,14 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümlerinin davacılar ... ve ...’e ait olduğunun tespitine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, TMK'nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddeleri gereğince açılan tescil isteğine ilişkindir. Dava konusu yer 1967 yılında yapılan tapulama sırasında ırmak yatağı niteliğinde tespit dışı bırakılmıştır.

Mahkemece çekişme konusu taşınmazın, niteliğinin belirlenmesi için jeoloji mühendisine inceleme yaptırılmadığı gibi, taşınmazın dava tarihinden öncesine ait hava fotoğrafları incelenmeksizin çekişme konusu taşınmazın niteliği itibariyle kazanılmaya elverişli olduğu kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiş olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için taşınmazın dava tarihinden geriye doğru 20-25 yıl öncesine ait 1/20000 veya 1/25000 ölçekli hava fotoğraflarının dosyada yer almış olması ve bu fotoğrafların stereoskop aletiyle incelenmesi gerekir.

O halde Mahkemece doğru sonuca varılabilmesi için, taşınmazın dava tarihinden 20-25 yıl öncesine ait iki ayrı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları ve memleket haritaları ve tespit edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları usulüne uygun ve tarihleri açıkça yazılmak suretiyle getirtilmeli, jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiye stereoskop ile inceleme yaptırılarak taşınmazın dava tarihine göre 20 yıl öncesindeki niteliğinin ne olduğu,

ırmak yatağı ya da tarım arazisi olarak kullanılan yer olup olmadığı konusunda jeoloji mühendisi, ziraat mühendisi ve kadastro fen bilirkişisinden oluşacak uzman bilirkişi kurulu marifetiyle taşınmaz başında yeniden yapılacak keşifte, uzman bilirkişilerden taşınmazın niteliği konusunda önceki raporları da irdeler şekilde ayrıntılı rapor alınmalı, raporlar arasındaki çelişki giderilmeli, taşınmazın ırmak yatağında kalıp kalmadığı, ırmağın yatak değiştirip değiştirmediği,

ırmak ıslah çalışmaları yapılıp yapılmadığı araştırılıp çekişmeli taşınmaz bölümü ve çevresini gösterir denetime elverişli harita düzenlettirildikten sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.