Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/12010 K.2013/11086

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında .... Köyü çalışma alanında bulunan 110 ada 55 parsel sayılı 12654.10 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz Toprak Tevzi Komisyonunca oluşturulan tapu kaydı nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 110 ada 55 parsel sayılı taşınmazın davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmaz üzerinde, Hazine adına tesis edilen tapu kaydı öncesinde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 46. maddelerinde öngörülen süreyle malik sıfatıyla zilyetlik koşullarının davacı lehine gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Belirtmelik dayanağı Temmuz 1296 yoklama 260 nolu tapu kaydı ile 171 tahrir sayılı vergi kaydı mahkemece yapılan keşifte zemine uygulanarak kapsamları belirlenmemiş, taşınmazın sınırında 110 ada 58 nolu mera parseli olduğu halde yöntemince mera araştırması yapılmamıştır.

Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle belirtmelik dayanağını oluşturan Temmuz 1296 yoklama 260 sıra numaralı tapu kaydının tüm oluşumuna esas belgeler ve varsa haritası getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra taşınmaz başında komşu köylerde ikamet eden, elverdiğince yaşlı ve taşınmazı iyi bilen şahıslar arasından seçileçek yerel bilirkişiler ve aynı yöntemle gösterilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, üç kişilik ziraat bilirkişilerinden oluşan ziraat bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisi katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte dayanak tapu kaydı ile 171 tahrir sayılı vergi kaydı yerel bilirkişi yardımı ile uygulanarak taşınmaza uyup uymadığı kesin olarak belirlenmeli, yerel bilirkişiler ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim tarafından, ne surette ve ne zamandan beri kullanıldığı, sınırdaki 110 ada 58 sayılı parselin kadim mera olup olmadığı, kadim mera ise çekişmeli taşınmazın meranın devamı olup olmadığı, mera parseli ile arada doğal ya da yapay ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı,

meradan açılıp açılmadığı hususları etraflıca sorularak maddi olaylara dayalı bilgi alınmalı, beyanların tespit tutanağının edinme sebebindeki beyanlar ile çelişmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenerek çelişkinin giderilmesine çalışılmalı, tapu ve vergi kayıt malikleri ile davacı ... miras bırakanları arasında akti veya ırsi ilişki bulunup bulunmadığı saptanmalı, taşınmazın tapu kaydı kapsamında kaldığının belirlenmesi halinde kayıtta geçen yamaç sınırı nedeniyle kaydın miktarı ile geçerli olduğu dikkate alınmalı, aynı şekilde vergi kaydının da dere ve hark sınırları nedeniyle miktarı ile geçerli olduğu,

zilyetlikle birleşmeyen vergi kaydına değer verilemeyeceği, kayıtların iç içe geçmesi ve taşınmazın zilyetlikle kazanılabilen yerlerden olması halinde miktarı büyük olan vergi kaydına itibar edilmesi gerektiği göz ardı edilmemeli, taşınmazın konumu, toprak yapısı ve bitki örtüsü ve çevre taşınmazlara göre arz ettiği özellikleri belirtir hakimin gözlemi keşif zaptına yazılmalı, uzman ziraat mühendisleri kurulundan önceki bilirkişi raporundaki bulgular da değerlendirilerek ve komşu parsellerin de toprak yapısı mukayese edilerek taşınmazın toprak yapısı, niteliği, sınırındaki mera parselinin kadim mera olup olmadığı,

taşınmazın meranın devamı niteliğinde ve meradan açılıp açılmadığı, mera ile arada sabit ayırıcı unsurun bulunup bulunmadığı hususlarında ayrıntılı ve bilimsel verilere dayalı rapor alınmalı, taşınmazı ve komşu parselleri birlikte gösterir şekilde fotoğrafları çektirilerek rapora eklenmeli, fen bilirkişisinden tapu kaydı uygulamasını gösterir ve keşfi takibe imkan verir krokili rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.