Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/12255 K.2013/13575

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Davacı ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılıp 06.07.2011 tarihinde Hazine adına tapuya tescil edilen 431 ve 428 parsel sayılı taşınmazlar hakkında tesis kadastrosundan sonraki kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazların davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazların tespit harici bırakıldıkları tarihten itibaren davacı yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Dava, tespit harici bırakıldıktan sonra 06.07.2011 tarihinde idari yoldan Hazine adına tescil edilen 428 ve 431 nolu parsellerin tapularının kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların hangi tarihte ve hangi gerekçelerle tespit harici bırakıldığı Kadastro Müdürlüğü'nden sorulmamış, taşınmazların öncesinin imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadıkları belirlenmemiş ve taşınmazların komşu parsel tutanakları ile komşu parseller de kamulaştırılan taşınmazlar varsa kamulaştırma sonucu oluşan parsellerin kamulaştırma evrakları getirtilerek çekişmeli taşınmazların kamulaştırma paftasındaki durumları değerlendirilmemiştir.

Hava fotoğraflarına ilişkin 18.03.2013 havale tarihli teknik bilirkişi raporu çelişkili olup, 1975 ve 1994 tarihli hava fotoğraflarında çekişmeli taşınmazların kısmen sürülü olduğu belirtilmesine rağmen, sürülü olan ve olmayan kısımlar kroki üzerinde ayrı ayrı gösterilmemiştir.

Çekişmeli taşınmazların, tespit harici bırakılıp imar-ihyanın tamamlandığı tarihten, içerisinde bulundukları belirtilen imar planlarının onaylandığı 2008 yılına kadar edinme koşullarının davacı yararına gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmamıştır. Çekişmeli 428 sayılı parselin bitişiğinde gölet olduğu halde, bu göletin doğal ya da yapay gölet olup olmadığı, taşınmazın bu göletten elde edilip edilmediği hususlarında jeolog bilirkişiden rapor alınmamıştır.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, çekişmeli taşınmazların hangi tarihte ve hangi gerekçelerle tespit harici bırakıldığı Kadastro Müdürlüğü'nden sorularak taşınmazların öncesinin imar- ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadıkları belirlenmeli, taşınmazların komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile komşu parsellerde kamulaştırılan taşınmazlar varsa kamulaştırma sonucu oluşan parsellerin kamulaştırma evrakları getirtilmeli, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen yerel bilirkişi, taraf tanıkları ve üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi heyeti,

fen bilirkişisi ve jeolog bilirkişi huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, çekişmeli taşınmazların tespit harici bırakılıp imar-ihyanın tamamlandığı tarihten içerisinde bulundukları belirtilen imar planlarının onaylandığı 2008 yılına kadar edinme koşullarının davacı yararına gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi adına; taşınmazların öncesinin ne olduğu, kadastro tespit günü itibariyle hangi nitelikte bulundukları, üzerlerindeki imar ve ihya faaliyetlerinin ne zaman başlayıp ne zaman tamamlandığı,

sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresinin ne olduğu gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak yerel bilirkişi kurulu ile taraf tanıklarından sorulup saptanmaya çalışılmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları, kamulaştırma evrakları ve dayanakları ile denetlenmeli, çekişmeli taşınmazların kamulaştırma paftasındaki durumları değerlendirilmeli, fotogrametri ya da jeodezi uzmanı harita mühendislerinden oluşacak bilirkişi kuruluna dosyada yer alan hava fotoğraflarının streoskopik incelemesi yaptırılarak çekişmeli taşınmazların şimdiki ve imar planının onay tarihinden 20 yıl önceki durumu,

imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığı ve tamamlandığı arazilerin ekonomik amacına uygun olarak tarımsal faaliyetle kullanılıp kullanılmadıkları, kullanılıyorsa hangi tarih itibari ile bu niteliğe kavuşmuş oldukları konusunda ayrıntılı rapor alınmalı, yine ziraatçi bilirkişi kurulundan da taşınmazların önceki ve şimdiki niteliği, ne kadar süredir ne şekilde tarımsal amaçlı kullanıldığı hakkında, jeolog bilirkişiden ise çekişmeli 428 sayılı parselin bitişiğinde bulunan göletin doğal ya da yapay gölet olup olmadığı,

taşınmazın bu göletten elde edilip edilmediği ve aradaki kot farkı hususlarında rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.