Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/13214 K.2014/1200

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu tapulama harici bırakılan F.. Köyü çalışma alanında bulunan 1049 ada 1 parsel sayılı 3.552,83 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 2009 yılında yapılan imar uygulaması sonucu H.. H.. adına tescil edilmiştir. Davacı A.. Ş.. kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne ve çekişme konusu 1049 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 20.04.2010 tarihli fen bilirkişisi raporunda (H) harfiyle gösterilen 3.331,83 metrekare yüzölçümündeki bölümünün H.. H.. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı A.. Ş.. adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı H.. H.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece 20.04.2010 tarihli fen bilirişisi raporunda (H) harfiyle gösterilen bölüm üzerinde davacı yararına dava tarihine kadar zilyetlikle iktisap şartlarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiştir. Çekişmeli taşınmazın 1961 tarihinde yapılan kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakıldığı ve 2008 yılında ihdasen H.. H.. adına tapu oluştuğu taşınmazın bulunduğu yerin önce köy iken sonra belediye sınırları içine alınmakla mahalle statüsü kazanan F..

Mahallesi sınırları içinde kaldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece; çekişmeli bölümün kadastro tespit günü itibariyle niteliğinin ne olduğu, imar ihyaya muhtaç bir yer olup olmadığı, H.. H.. adına tapu kaydının oluşturulduğu tarih ile çekişmeli bölümün ilk kez hangi tarihte imar planı sınırları içine alındığı açıklığa kavuşturulmadan karar verilmiştir.

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 17 ve 14. maddeleri hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; imar ve ihyanın tamamlandığı tarih ile çekişmeli taşınmazın imar planı içine alındığı tarih arasında zilyetlikle edinme süresinin gerçekleştiğinin belirlenmesi halinde, ilgili yararına kazanılmış hak oluşacağının ve oluşan bu hakkın korunması gerektiğinin kabulü zorunludur.

Bu hususları belirlemek amacıyla Mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; çekişmeli taşınmazın kadastro tespiti sırasında neden tespit harici bırakıldığı, kadastro tespit günü itibariyle belirlenen niteliğinin ne olduğu, imar ihyaya muhtaç bir yer olup olmadığı ile çekişmeli taşınmazın ilk kez hangi tarihte imar planı sınırları içine alındığı ilgili kurumlardan sorulup kesin olarak saptanmalıdır.

Çekişmeli taşınmazın tespit dışı kaldığı tarih ile imar planı sınırları içine alındığı döneme ait beşer yıllık periyotlarla en az üç farklı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları da dosya içine getirtilmelidir. Bundan sonra yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları, üç kişiden oluşacak ziraatçi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişileri hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kadastro tespit günü itibariyle hangi nitelikte bulunduğu, imar-ihyaya muhtaç bir yer olup olmadığı, imar-ihyaya muhtaç bir yer ise, üzerinde imar ve ihya faaliyetlerinin ne zaman başlayıp ne zaman tamamlandığı, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresinin ne olduğu gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak yerel bilirkişi kurulu ile taraf tanıklarından sorulup saptanmaya çalışılmalıdır.

Yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalıdır. Ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli bölümün güncel niteliği ile bu bölümün ne zaman imar ve ihya edilmiş sayılabileceği sonrasında bu bölüm üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresi hususlarında bilimsel verilere dayalı ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden, kazanma evresini de kapsayacak şekilde ve üç ayrı dönemde bindirmeli olarak çekilmiş hava fotoğrafları üzerinde stereskopik aletlerle inceleme yapılarak, çekişmeli taşınmazın imar-ihya öncesindeki niteliğinin ne olduğu, imar-ihyaya hangi tarihte başlandığı ve ne zaman tamamlandığı, imar-ihyanın bitirilişinden itibaren zilyetliğin hangi dönemde sürdürüldüğünü bildirir; ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak fen bilirkişisinden; yapılacak keşif ve uygulamayı denetlemeye olanak verir, yerel bilirkişi ve tanıklarca gösterilmiş sınırlar işaretli, kadastro paftası ile bölgeye ait imar planını çakıştırmalı şekilde gösteren ayrıntılı rapor alınmalıdır. Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte tartışılıp, çekişme konusu taşınmazın bulunduğu bölgenin imar planı içersine alındığı ve H..