Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/323 K.2013/986

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında Aslanlı Köyü çalışma alanında bulunan 107 ada 1 parsel sayılı 2.471.641,87 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz mera olarak tespit edilmiştir. Davacı ... ve arkadaşları, taşınmazın farklı bölümleri hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle adlarına tescili istemiyle ayrı ayrı dava açmışlardır. Yargılama sırasında ..., aynı gerekçe ile taşınmazın bir bölümünün adına tescili istemiyle davaya katılmıştır.

Mahkemece davalar birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne ve çekişmeli taşınmazın 03.09.2012 tarihli fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümünün ..., (B) harfi ile gösterilen bölümünün ..., (C) ve (H) harfleri ile gösterilen bölümlerinin ..., (D) ve (I) harfleri ile gösterilen bölümlerinin ..., (E) ve (K) harfleri ile gösterilen bölümlerinin ..., (F) ve (J) harfleri ile gösterilen bölümlerinin ..., (G) harfi ile gösterilen bölümünün ..., (O) harfi ile gösterilen bölümünün ise ... adlarına tesciline, kalan bölümün tespit gibi mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş;

hüküm, ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın dava konusu edilen bölümlerinin çayır ve tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, kamu yararına tahsis edilen, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan veya yasalar gereğince devlete intikal eden yerlerle ilgisi olmayıp, orta malı mera niteliğinde de olmadığı, davacılar yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaz mera vasfıyla sınırlandırılmış, davacılar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır.

Mahkemece, taşınmazın niteliği ile ilgili olarak usulüne uygun mera araştırması yapılmamış, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, mahalli bilirkişi olarak beyanına başvurulan İlyas Yaman, çekişmeli taşınmazın mera olduğu konusunda komisyona yapılan itirazda, itiraz eden olarak bulunmasına rağmen, keşif sırasında bu bölümlerin mera olmadığını belirttiği halde beyanları arasındaki çelişki giderilmemiştir.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek en az üç kişilik yerel bilirkişiler ve zilyetlik tanıkları ile; aynı yönteme göre tesbit edilecek taraf tanıkları ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif icra edilmelidir Keşif sırasında, bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı,

taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği, taşınmazın kadim mera olup olmadığı,

dava konusu edilen bölümlerin meradan açılmış olup olmadığı ve mera parselinin sınırlarının tereddüte yer bırakmayacak şekilde etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler giderilmeli, fen bilirkişisince düzenlenen kroki, sadece dava konusu edilen bölümleri değil dava konusu mera parselinin tamamı ile dava konusu edilen yerlerin mera parselinin hangi bölümlerinde kaldığını gösterecek şekilde keşfi takibe imkan verir nitelikte olmalı,

3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, ziraat bilirkişisi raporunda çekişmeli bölümlerin her biri ile mera bitki örtüsünü ayrı ayrı karşılaştırıp ayrıcı unsurlar ayrıntılı olarak belirlenmeli, çekişmeli bölümler ile meranın eğim durumu saptanmalı, taşınmaz bölümleri ayrı ayrı fotoğraflanarak mera parselinden ayırıcı sınırlar fotoğraflar üzerinde işaretlenmeli bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.