Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/3432 K.2013/3236

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında Çimenli Köyü çalışma alanı içinde bulunan 114 ada 21 ve 27 parsel sayılı sırasıyla 468,31 ve 837,63 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle eşit paylarla davalılar ..., ... ve ... adlarına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, tapu kaydına dayanarak, taşınmazların Hazine adına tescili istemi ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli parsellerin eşit hisselerle davalılar ..., ... ve ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı Hazine'nin dayandığı tapu kaydı ile ecrimisil belgelerinin dava konusu taşınmazları kapsamadığı ve davalı taraf lehine kazandırıcı zamanaşımı ile edinme koşullarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Yargılama sırasında davalı taraf da tescil yoluyla oluşan tapu kaydına dayanmıştır.

Ancak mahkemece tescil ilamının dayanağı olan dosya getirtilerek Hazine'nin davada taraf olup olmadığı belirlenmemiş, tescil krokisi uygulanmak suretiyle kapsamı tespit edilmemiş, taşınmazları kapsaması halinde Hazine yönünden bağlayıcı nitelikte olup olmadığı tartışılmamış olduğu gibi, Hazine'nin dayanağı tapu kaydının taşınmazlara uygulanması ve zilyetlik araştırması da yeterli şekilde yapılmamıştır.

Doğru sonuca ulaşabilmek için öncelikle taraflardan dava konusu taşınmazlar için hangi tapu kaydına dayandıkları açıklattırılmalı, dayanılan bu tapu kaydının haritası olup olmadığı araştırılarak varsa dosya içine konulmalı, davalı tarafın dayandığı ve Hakkari Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 13.03.1962 tarih, 1960/88 Esas ve 1962/19 Karar sayılı ilamı ile oluşan tapu kaydının tescil krokisi ve dava dosyası getirtilmeli, tarafların dayandıkları tapu kayıtlarının revizyon görüp görmediği sorulmalı, görmüş ise uygulandığı taşınmazların kadastro tespit tutanakları getirtilerek dosya tamamlanmalı, bundan sonra mahallinde tarafsız,

yöreyi iyi bilen ve elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, tarafların aynı yöntemle tespit edip bildirecekleri tanıklar, fen, ziraat ve jeoloji mühendisi bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı; keşifte, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20. maddesi hükmü uyarınca dayanılan tapu kayıtlarının kapsamları varsa haritalarına göre belirlenmeli, harita bulunmaması ya da uygulanabilir olmaması

./... 2013/3432-3236 S/2

halinde sınırları tek tek okunmak suretiyle sınırlar mahalli bilirkişilerce zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, tapu kayıtlarının taşınmazları kapsayıp kapsamadığı kesin olarak belirlenmeli, taşınmazların davalı tarafın dayanılan tapu kaydının kapsamı dışında kalması veya kapsamı dahilinde kalmakla birlikte ilamın Hazine yönünden kesin hüküm oluşturmadığının anlaşılması ya da taşınmazların davacı Hazine'nin dayandığı tapu kaydı kapsamında kalması halinde,

tapu kaydının oluştuğu tarihten önce davalı taraf yararına 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesi koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı, bu konuda 1950 tarihinden öncesini gösterir hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak dava konusu taşınmazların Hazine'nin dayanağı tapu kayıtlarının oluşum gününden önceki görünümünün ne olduğu fen bilirkişisi tarafından incelenmeli, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, tararfların dayandıkları tapu kayıtlarının ve varsa haritaları ile kadastro krokisini çakıştırır şekilde ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli,

taşınmazların Zapsuyu sınırına yakın yerde bulundukları gözönüne alınarak zirai ve jeoloji bilirkişiden taşınmazların halen ve 1950 yılındaki konumunu, jeolojik özelliğini, niteliğini, eğimini, toprak yapısını, bitki örtüsünü, kullanım durumunu, çekişmeli parseller ile diğer parseller arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını belirtir bilimsel verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazların farklı yön ve açılardan fotoğrafları çektirilmeli, mahkemece yapılacak gözlem tutanağa geçirilmelidir.

Ayrıca çekişmeli taşınmazlarla aynı ada içerisinde kalan tüm taşınmazların kadastro tutanakları getirtilip incelenerek aynı nedenle dava konusu olan taşınmazlar varsa, biri hakkında verilecek kararın diğer taşınmaz hakkındaki davayı etkileyip etkilemeyeceği tartışılarak davaların birlikte görülmesi hususu üzerinde durulmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak delillere göre karar verilmelidir.

...