Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/3898 K.2013/4842

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacılar ... ve ...; tapulama sırasında kayalık olarak tespit dışı bırakılan ve dava dilekçesinde mevkii ve sınırları yazılı taşınmaz bölümünün imar-ihya, miras yoluyla gelen hak, paylaşma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle eşit paylarla adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, uzman bilirkişi tarafından düzenlenen 28.06.2010 havale tarihli rapor ve eki haritada (A) harfiyle gösterilen 915,34 metrekare ve (B) harfi ile gösterilen 1.752,78 metrekare yüzölçümündeki toplam 2.668,12 metrekare taşınmaz bölümünün ve üzerindeki balık havuzu olan yerin mülkiyetinin 1/2 hisse ile davacılara aidiyetinin tespitine karar verilmiş; hüküm, davacılar ... ve ... vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece uzman bilirkişi tarafından düzenlenen 28.06.2010 havale tarihli rapor ve eki haritada (A) harfiyle gösterilen 915,34 metrekare ve (B) harfi ile gösterilen 1.752,78 metrekare yüzölçümündeki toplam 2.668,12 metrekare taşınmaz bölümü üzerinde davacılar yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Davacılar ... ve ..., imar-ihya, miras yoluyla gelen hak, paylaşma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hukuki nedenlerine dayanarak TMK'nun 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddeleri gereğince eşit paylar ile adlarına tescil isteminde bulunmuşlardır. Çekişmeli taşınmaz bölümleri, 1984 yılında yapılan kadastro sırasında ''kayalık'' niteliği ile tespit dışı bırakılmıştır.

Böyle bir yerin emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanmasını müteakip, kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi suretiyle 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddeleri hükümlerine göre kazanılması mümkündür. Bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Hava fotoğraflarının en az iki ayrı zamana ilişkin olması gerekir.

Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için tespitin yapıldığı 1984 yılından geriye doğru 20-30 yıl öncesine ait (1964 yılı ve öncesi) ve dava tarihinden geriye doğru 20-30 yıl öncesine ait (1989 yılı ve öncesine ait) stereoskopik hava fotoğraflarının dosya arasına konulması ve bu

fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir. Stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülmesi, taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenebilmesi, bu yolla ekilemeyen alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkündür. Ancak Mahkemece uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.

Hal böyle olunca, dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin, komşu taşınmazların kadastro tespitlerinin yapıldığı 1984 yılı ve dava tarihine kadar 20 yıllık sürenin başlangıcı sayılabilecek 1989 yılına ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu, jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmaz hava fotoğraflarında gösterilmeli, taşınmazı tüm sınırları ile birlikte gösterir fotoğrafları da çektirilerek dosya arasına konulmalı, bu suretle bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığının, zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğünün ve kimden kime aktarıldığının belirlenmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporuyla denetlenmeli,

imar ihyanın tamamlanmadığının anlaşılması halinde balık havuzu yapmak ve otopark olarak kullanmak suretiyle sürdürülen zilyetliğin kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla mülk edinmeyi sağlamayacağı düşünülmeli, iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.