Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/4967 K.2013/5601

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ...Köyü çalışma alanında bulunan temyiz konusu 1577 ve 1666 parsel sayılı 5408851.00 ve 24500.00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından sözedilerek malikhaneleri açık bırakılarak tespit edilmiştir.

Davacı ... ve ... tarafından ayrı ayrı Hazine aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tapu kaydının iptali ile adlarına tescili istemli davalar, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Yargılama sırasında ...., ve ... ile ... ve paydaşları, vergi kaydı ve miras yoluyla gelen hakka dayanarak 1577 parsel yönünden davaya katılmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne, 9/2/1965 tarih ve 1135 sıra nuumaralı tapu kaydının iptaline, 29/4/2011 tarihli fen bilirkişi ek rapor ve krokisinde (C) harfi ile gösterilen 59.100.00 m2 bölümün veraset ilamındaki paylar gibi davacı ... mirasçıları adına, aynı krokide (B) harfi ile gösterilen 61100.00 m2 bölümün veraset ilamındaki paylar gibi davacı ... mirasçıları adına, aynı krokide (D) harfi ile gösterilen 182500.00 m2 bölümün müdahil davacılardan ...., ve ... payının eşit oranda davacılar ...paylarına eklenerek ... ...'in veraset ilamındaki payları oranında davacılar adına,

aynı krokide (A) harfi ile gösterilen 128280.00 m2 bölümün 1/2'şer paylarla müdahil davacılar ...., ve ... adına tesciline, 1577 parsel sayılı taşınmazın (A-B-C-D) harfleri ile gösterilen bölümleri haricinde kalan 4977871.00 m2 bölümünün Hazine adına tesciline, davacı ...'nın dava konusu yaptığı diğer bölümlere ilişkin davanın reddine, 9/2/1965 tarih ve 1164 sıra numaralı tapu kaydının iptaline, 1666 parsel sayılı taşınmazın veraset ilamındaki paylar gibi davacı ... mirasçıları adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazların tarım arazisi olduğu ve davacılar ile katılanlar lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Taşınmazların niteliği ile ilgili olarak 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, keşif sırasında davacı ... ile katılanlar ....,ve ...'ın davaları ile ilgili keşifte komşu köyden seçilen mahalli bilirkişi dinlenmemiş, dava konusu taşınmazların

öncesinin mera olup olmadığı, mera değilse davacıların ve katılanların zilyetliklerinin ne zaman başladığı hususlarında yeterli araştırma yapılmamış, sabit sınırlı olduğu kabul edilen dayanak vergi kayıtları yöntemince uygulanmamış;

bu kayıtların güney sınırında okunan eski bentin yeri, ne zaman yapıldığı ve ne şekilde kullanıldığı açıklanmadığı gibi, çekişmeli 1577 parsele güneyden komşu olan parsellerin dayanak vergi kayıtlarında çekişmeli taşınmaz yönünde "hali arazi" okunması üzerine üzerinde de durulmamış, çekişmeli 1577 parsel sayılı taşınmazın kuzey doğu yönünde komşusu olan ve mera olarak tespiti kesinleşen 605 parsel sayılı taşınmaz ile çekişmeli taşınmaz arasında ayırıcı unsur olup olamadığı araştırılmamış, her iki taşınmazı bir arada gösterir yan görünüş krokisi çizdirilmemiş,

çekişmeli taşınmazlarla ilgili Hazine adına tevzi tapu kayıtlarının oluştuğu 1964 yılında öncesine ait hava ve uydu fotoğrafları getirtilerek uzman bilirkişi aracılığı ile taşınmazların belirtmeliktede ileri sürüldüğü gibi meradan açılıp açılmadığı araştırılmamıştır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmazlar için davalı Hazine adına tevzi tapu kayıtlarının oluştuğu 1964 yılından geriye doğru 5'er yıllık dönemlerdeki durumunu gösterir stereoskopik hava fotoğrafları ile uydu fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde komşu köylerden; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu;

aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerine stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmaz, hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, vergi kayıtlarındaki sınırların nereleri kapsadığı,

1577 parsele komşu 605 sayılı mera parseli ile bu taşınmazın aynı nitelikte olup olmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, mahkeme taşınmazlara ilişkin ayrıntılı gözlemini tutanağa geçirmeli, ziraat mühendislerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi kurulundan, taşınmazların niteliğiyle ilgili olarak ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, çekişmeli 1577 parsel sayılı taşınmaz ile komşu 605 sayılı mera parselini bir arada gösterir yan görünüş krokisi çizdirilmeli,

taşınmazların her yönünden tüm özelliklerini gösterir fotoğrafları çektirilmeli, teknik bilirkişilere keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bilirkişi ve tanık beyanları hava ve uydu fotoğrafları ile denetlenmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.