Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/53 K.2013/367

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyünde bulunan 103 ada 5 parsel sayılı 361,07 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz miras yolu ile gelen hak, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeni ile davalı ... adına, 110 ada 2 parsel sayılı 1020.17 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ölü olduğu beyanlar hanesinde gösterilmek suretiyle kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeni ile ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... ve ... miras yolu ile gelen hakka dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda verilen kesin süre içinde gider avansının yatırılmaması nedeni ile dava şartı yokluğundan davanın reddine ve çekişmeli taşınmazların tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

3402 sayılı Kanu'nun 36. maddesi ve 6100 sayılı HMK'nun 324. maddesi gereğince taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Belirtilen maddelerin uygulama alanı bulabilmesi için; dosyanın keşfe hazır hale gelmesi ve yapılması öngörülen keşfin gün ve saatinin belirlenmesi zorunludur.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu 324/2 ve Kadastro Kanunu'nun 36/1. maddeleri gereğince taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilecek, aksi halde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılacaktır. Bu durumda verilen karar davanın esasına ilişkindir ve taraflar arasında kesin hüküm oluşturur.

6100 sayılı Kanun'un 120. maddesine göre ise davacı, yargılama harçları ile ...nca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. 6100 sayılı H.M.K.nun 114/1-g maddesi gereğince gider avansının yatırılmamış olması dava şartı eksikliğidir ve bu halde aynı yasanın 115/2. maddesine göre davanın usulden reddine karar vermek gerekir.

Açıklamalar ışığında somut olayda mahkemece ayrı ayrı kalemler halinde sayılan ve gider avansı olarak belirtilen giderlerin, iki haftalık kesin süre içinde davacılar tarafından müştereken ve müteselsilen yatırılması hususunu içerir ihtaratın, hükmü temyiz eden davacı ...'ın mazeret bildirdiği, diğer davacı ...'ın ise hazır bulunduğu 18.10.2011 tarihli oturumda davacı ...'ye yapıldığı ve verilen kesin sürenin gereklerini yerine getirmemenin müeyyidesinin "yatırılmaması halinde bildirdikleri delillerden vazgeçmiş sayılacakları"

olarak belirlendiği, ayrıca duruşma zaptının oturumda hazır bulunmayan diğer davacı ...'e de 15.11.2011 tarihinde tebliğ edildiği, kararın da 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca değil, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-g maddesine göre verildiği anlaşılmaktadır.

Böylece mahkeme tarafından HMK'nın gider avansına ilişkin hükümleriyle Kadastro Kanunu'nun 36. maddesi hükümleri birbirine karıştırılmış olup, yöntemine uygun şekilde verilmeyen ve sonuçları doğru şekilde açıklanmayan kesin süreye dayanılarak karar verilemez.

Hal böyle olunca mahkemece öncelikle keşif gün ve saati de belirlenerek, davacı tarafa keşif giderlerini yatırması için 3402 sayılı Yasa'nın 36. maddesine uygun şekilde yeniden yöntemine uygun ve makul bir süre verilmeli, kesin mehle uymamanın sonuçları yöntemince ve ispat külfeti kendisine düşen taraflara ihtar edilmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.