Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/5315 K.2013/6372

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda Bozca Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 187 ada 320 parsel sayılı 58372,81 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ham toprak vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ... vekili çekişmeli taşınmazın tahmini 1000 metrekarelik kısmında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmış, çekişmeli taşınmazın davaya konu bölümünün davacı adına tescilini talep etmiş, yargılama sırasında dava konusu taşınmazın su altında kalması nedeni ile talebini değiştirerek, taşınmazın bu bölümünün mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda çekişmeli 187 ada 320 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi raporunda (B) harfi ile gösterilen bölümünün davacının mülkiyetinde olduğunun tespitine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazda davacı lehine zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu ancak, çekişmeli taşınmazın su altında kalması nedeni ile tapusunun iptalinin mümkün olmayacağı gerekçesi ile dava konusu taşınmazın fen bilirkişisi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümlerinin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya elverişli değildir.

Bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Hava fotoğraflarının en az iki ayrı zamana ilişkin olması gerekir. Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için ve bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir.

Stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülmesi, taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenebilmesi, bu yolla ekilemeyen alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkündür. Mahkemece uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.

Hal böyle olunca, tespit tarihi olan 2008 yılından geriye doğru 20-30 yıl öncesine ait (1988, 1978 yılları) stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişi aracılığıyla stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazın önceki niteliğinin, imar-ihyaya konu edilip edilmediğinin edilmiş ise ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, mahallinde yapılacak keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı,

taşınmazın tespit tarihinden 20 yıl öncesinden beri tarım arazisi olarak kullanılıp kullanılmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, zilyetlik süresi ile ilgili olarak mahalli bilirkişi ve tespit bilirkişileri arasındaki çelişki giderilmeli, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporuyla denetlenmeli, daha sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.