Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/5990 K.2013/6624

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı Hazine vekili, Hazinenin maliki olduğu 1166 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 10263.44 m2'lik kısmının yol, 5860.70 m2'lik kısmının ise yeşil alan olarak Bakanlığın 22.12.2000 tarih ve 64692 sayılı yazıları gereğince 3194 sayılı Yasa'nın 11. maddesi uyarınca şerh verilmek suretiyle terkin edildiğini, ancak yol olarak terkin edilen alandan 788.09 m2'lik bölümün yol olarak açılmadığı gibi bunun kot farkı nedeniyle mümkün olmadığını, yeşil alan olarak terkin edilen alandan 2850 m2'lik sahanın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ...

Mezarlığına dahil edilmek üzere duvarla çevrildiğini ve "mezarlık alanı" olarak ayrılmasına ilişkin imar plan tadilatının Belediye Meclisinde görüşüldüğünü; böylece anılan bölümlerin terkin amacında kullanılmadıklarının saptanması nedeniyle şerh doğrultusunda 3194 sayılı Yasa'nın 11. maddesi gereğince idari yoldan Hazine adına tescilin sağlanması davalı Belediyeden istenmesine rağmen, sonuç alınamadığını ileri sürerek, dava konusu toplam 3638.09 m2'lik alanın Hazine adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne, dava konusu 1166 ada 1 parsel sayı ile tapuda kayıtlı taşınmazın 18.06.2012 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile işaretli 2.369,92 m2'lik kısmının davalı adına olan kaydın iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu 1166 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 3194 sayılı Yasa'nın 11. maddesi uyarınca kısmen yol ve yeşil alana terk edildiği, yol olarak terk edilen 788.09 m2'lik kısmın, şartlar oluşturulmak suretiyle yol olarak kullanılmasının mümkün olacağı, yeşil alan olarak terk edilen alandan 2.369.92 m2'lik bölümün ise amacına uygun olarak kullanılmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli olmadığı gibi, değerlendirme de yerinde değildir.

3194 sayılı Yasa'nın 11. maddesinde, koşullarının varlığı halinde Hazine arazilerinin belediyeye bedelsiz terk edileceği ve tapu kaydının terkin edileceği; buna göre, Belediye ve Valiliğin teklifi, Maliye Bakanlığı’nın onayı ile taşınmazın mülkiyetinin Belediyeye aktarılacağı öngörülmüştür.

Yine, idari bir kararla devredilen taşınmazların amaç dışı kullanımları halinde, mülkiyetlerinin geri alınmasının da, 3194 sayılı Yasa'nın 1 ve 3. fıkraları gereğince, ancak aynı usul çerçevesinde gerçekleşebileceği açıktır. Öyleyse somut olayda, çekişmeli bölümün iadesi hususunda aynı işlemlerin yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiği kuşkusuzdur.

Yapılacak araştırma sonrasında 3194 sayılı Yasa'nın 11. maddesinin 1 ve 3. fıkraları uyarınca Belediyeye bedelsiz olarak terk edilen yerin geri alınması yönünde öngörülen işlemlerin yapıldığı, ancak idareden olumsuz yanıt alındığı veya yanıt verilmeyerek olumsuz davranışta bulunulduğunun anlaşılması halinde de 2577 sayılı Yasa'nın 2. maddesi hükmü uyarınca İdari Yargı yoluna başvurulması gerekeceği de tartışmasızdır.

O halde, öncelikle çekişmeli bölümler bakımından 3194 sayılı Yasa'nın öngördüğü biçimde yasal prosedürün yerine getirilip getirilmediği hususunun araştırılması, bu yöndeki işlemler yapılıp da idareden olumsuz yanıt alınması durumunda da, davacı Hazine’ye İdari Yargı yerinde ilgili davayı açması için önel verilmesi,