Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/6196 K.2013/6577

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Kadastro sonucunda ... Köyü çalışma alanında bulunan 43567.11 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tespit dışı bırakılmıştır. Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 43567.11 metrekare yüzölçümündeki bölümün davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın özel mülkiyete konu tarım arazisi niteliğinde bulunduğu ve davacı lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazın hangi sebeple tespit dışı bırakıldığı belirlenmemiş, komşu taşınmazlara ait tutanak örnekleri getirtilerek varsa dayanakları belgelerin çekişmeli taşınmazı ne okuduğu, hava ve uydu fotoğrafında hangi nitelikte olduğu tesbit edilmemiştir. Bir yerin niteliğini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafı uygulamasıdır.

Dava tarihinden geriye doğru en az 20-30 yıl öncesine ait (1980 ve 1990 yılları arası) iki ayrı zamanda çekilmiş yüksek çözünürlüklü hava fotoğraflarının Harita Genel Komutanlığı'ndan, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftaların ise, İl Kadastro Müdürlüğü'nden getirtilerek dosya arasına konulması, taşınmazın hangi sebeple tespit dışı bırakıldığının kadastro müdürlüğünden sorularak tespit edilmeli, komşu taşınmazlar olan 12, 16, 17, 18, 41 ve 42 parsellere ait kadastro tutanakları ile bu taşınmazlara kadastro sırasında uygulanmış olan varsa bu kayıtlar getirtilerek,

çekişmeli taşınmaz yönünü ne okuduğu saptanmalı, yeniden yapılacak keşifte uzman bilirkişi, Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisi, daha önce götürülmeyen ziraat mühendisi, teknik ve yerel bilirkişi ile tanıklar aracılığıyla uygulanması, hava fotoğraflarının çekildikleri, Kadastro Müdürlüğünden gelen paftaların ise, düzenlendikleri tarihlere göre dava konusu taşınmaz bölümlerinin kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı,

imar-ihyasının tamamlanıp-tamamlanmadığı veya hangi nitelikte bulunduğu hava fotoğraflarında ve uydu fotoğraflarında kadastro paftası ile çakıştırılmak suretiyle gösterilmeli konusunda uzman bilirkişilerden, tarafların ve Yargıtay’ın denetimine açık gerekçeli rapor alınmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların HMK'nun 243, 244, 259 ve 290/2. maddeleri gereğince, keşif yerine davetiyeyle çağırılmaları, uyuşmazlığın taşınmaza ilişkin bulunması nedeniyle keşif yerinde dinlenilmeleri, davacının hangi tarihte taşınmazın imar-ihyasına başladığı,

ne şekilde sürdürdüğü ve hangi tarihte tamamlandığı konularında yerel bilirkişi ve tanıkların bilgilerine başvurulmalı, imar ve ihyanın tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar 20 yıllık kazanma süresinin dolup dolmadığı hesaplanmalı, ziraatçi bilirkişi aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı incelenerek gerekçeli, denetime açık, karşılaştırmalı rapor istenmeli, yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki bulunduğu takdirde HMK'nun 261. maddesi uyarınca yüzleştirilmek suretiyle aykırılık giderilmeli,

HMK'nun 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulmalı, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.