Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/6240 K.2013/6627

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “kısa karara çelişkili olarak gerekçeli karar yazılmasının doğru olmadığına” değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne, Trabzon ili Arsin ilçesi ... köyü Yalı mevkiinde yer alan 1081 ve 1085 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptaline, Kadastro teknik bilirkişisi ...'ün düzenlediği 07.03.2011 tarihli krokide (B) ve (C) harfi ile gösterilen yerlerin 1081 parsel numarası ile davacılar adına, davacıların eski tapu kaydı olan ...

Köyü Yalı mevkiinde yer alan 3 parsel nolu taşınmazdaki hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline, dava açmayan diğer hisse sahibinin payının davalı Belediye Başkanlığı üzerine bırakılmasına, krokide (D) harfi ile gösterilen yerin 1085 parsel numarası ile hali hazırdaki tapu kaydındaki maliklerin adına tapuya kayıt ve tesciline, krokide (A) harfi ile gösterilen yerin son parsel numarası verilerek davalı adına tapuya kayıt ve tesciline, karar kesinleştiğinde, Yeşilyalı Belediyesi borcundan dolayı dava konusu taşınmaz üzerine konulan hacizlerin kaldırılarak hacizlerin sadece Yeşilyalı Belediye Başkanlığı hissesi üzerinde bırakılmasına,

karar kesinleştiğinde, imar uygulamasından dolayı ... lehine konulan 01.08.2005 tarih ve 672 yevmiye nolu ipoteğin terkinine karar verilmiş; hüküm, davalı Belediye vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davalı Belediye tarafından yapılan imar uygulamasının yok hükmünde olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, bu kabul ve değerlendirmenin doğru olduğu söylenemez. Bilindiği gibi, tapu sicilinin tutulması prensiplerinden biri tescil, diğeri sicilin aleniliği (güvenirliği), bir diğeri Hazinenin kusursuz sorumluluğu, sonuncusu ise geçerli bir hukuki sebebinin bulunması, yani kaydın illetten mücerret olmamasıdır.

Hemen belirtmek gerekir ki; imar şuyulandırmasının dayanağı olan idari işlemin iptal edilmesi ile sicilin dayanıksız kalacağı ve TMK'nın 1025. maddesi hükmü uyarınca yolsuz tescil durumuna düşeceği açıktır. Bu durumda; dayanıksız kalan (illetten mücerret) kaydın iptali ile kadastral parselin geometrik ve hukuki durumunun ihyası şeklinde karar verilmesi gerekeceği kuşkusuzdur.

Öte yandan, sicil dayanağı idari işlem hukuki geçerliliğini koruduğu sürece, sicil kaydının dayanaksız olduğundan söz edilemeyeceği ve bu nedenle de tapu iptal ve tescil davasının dinlenemeyeceği tartışmasızdır. Somut olayda; dava konusu 1081 parsel sayılı taşınmaz, davalı Belediye tarafından yapılan imar uygulaması sonucu oluşturulmuş imar parselidir. Başka bir ifadeyle, 1081 sayılı imar parselinin tescil dayanağı idari işlemdir.

Öyleyse, bu idari işlem idari yargı yerinde dava açılarak iptal ettirilmedikçe eldeki davanın dinlenme olanağından söz edilemez. Davacıların, zararlarını tazminat davasına konu ederek giderebilecekleri de izahtan varestedir.

Ayrıca, hükme gerekçe yapılan Arsin Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.06.2009 tarih 111-156 sayılı ilamıyla, Trabzon İl Özel İdaresi tarafından belediye ve davacılar aleyhine aynı imar uygulaması ile oluşturulan 1080 sayılı imar parseli hakkında açılan dava sonucu, Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nin bozma kararı doğrultusunda “1080 sayılı imar parselinin “okul yeri” olup, bu nedenle yasal düzenlemeler gözetilmek suretiyle imar uygulamasının yok hükmünde olduğu” görüşüyle neticeye gidilmiş olması da, eldeki dava bakımından kesin hüküm veya kesin delil teşkil etmez.

O halde, eldeki davanın konusu 1081 parsel sayılı taşınmazın sicil kaydının illetini teşkil eden imar uygulamasının geçerliliğini koruduğu gözetilerek, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması isabetsizdir. Temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden, kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan nispi karar harcının talep halinde davalı Belediyeye iadesine,