Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/6254 K.2013/6833

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dava konusu taşınmaz 1956 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında dere yatağı olduğundan tescil harici bırakılmıştır. Davacı ... mirasçıları kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava konusu taşınmazın adlarına tescili talebi ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, hükme dayanak yapılan fen bilirkişisi raporunda (B) harfi ile gösterilen 9.678,96 metrekarelik bölümün davacılar adına miras payları oranında tesciline karar verilmiş; hüküm, Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, adlarına tescil kararı verilenler yönünden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Ziraatçı bilirkişinin taşınmazın vasfına ve imar-ihya edilip edilmediğine yönelik raporu olmadığı gibi, dava konusu taşınmazın sınırında dere yatağı olmasına rağmen jeolog bilirkişiden taşınmazın aktif dere yatağında olup olmadığı yönünden ve taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediğine ilişkin rapor alınmamış, dava konusu taşınmazın sınırında bulunan ...

Çayının kenarında bulunan seddenin hangi tarihte yapıldığı, imar-ihya varsa tamamlandığı tarih ile dava tarihi arasında davacı yönünden 20 yıl ve üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik olup olmadığı araştırılmamış; orman bilirkişisi tarafından düzenlenen raporda hava fotoğrafları yalnızca taşınmazın orman olup olmadığı yönünden değerlendirilmiş imar-ihya yönünden bir inceleme yapılmamıştır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için öncelikle dava konusu taşınmazın sınırında bulunan seddenin hangi tarihte yapıldığı ilgili yerlerden sorularak tespit edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, fen bilirkişisi, jeolog, jeodezi, fotoğrametri ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşacak uzman bilirkişiler kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında; yerel bilirkişi ve tanıklardan sınırda bulunan seddenin yapıldığı tarihin ne olduğu ve sonrasında taşınmazın kimler tarafından neye istinaden zilyet edildiğine ilişkin maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği,

etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, jeolog, jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak uzman bilirkişiler kuruluna, Harita Genel Komutanlığından temin edilecek dava konusu taşınmazın dava tarihine göre 20–25 yıl öncesine ait ve iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları üzerinde inceleme yaptırılarak taşınmazın halen aktif dere yatağında olup olmadığı ve taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlama ve tamamlama tarihi ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi ayrı ayrı belirlenmeli,

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazların niteliğiyle ilgili rapor alınmalı, tanık ve bilirkişi sözleri bilimsel esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.