Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/7779 K.2013/8287

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Davacı ..., ... Belediyesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile 26.11.2012 tarihli bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 1960,08 metrekarelik bölümün davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... ve belediye vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazın adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece, fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen tescil harici bölüm üzerinde davacı lehine tescil şartlarının gerçekleştiği gerekçe gösterilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Çekişmeli taşınmazın tespit dışı bırakılma nedeni olarak, çalılık (hali arazi) niteliğinde olması gösterilmiştir.

Tescil harici bırakılmış olan yer çalılık, taşlık, kayalık ve benzeri nitelikte ise böyle bir yerin, emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemleri tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmesini ya da ekonomik amaca uygun kullanılmaya başlanılmasını müteakip, kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi suretiyle 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri hükümlerine göre kazanılması mümkündür.

Bir taşınmazın öncesindeki niteliğini, imar-ihyaya konu olup olmadığını veya imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığını belirlemek için en iyi yol hava fotoğraflarıdır. Mahkemece hava fotoğrafları üzerinde inceleme yapılmadan karar verilmiştir.

Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için dava tarihinden geriye doğru 20-30 yıl öncesine ait (1991 yılı öncesine) 1/20000 veya 1/25000 ölçekli hava fotoğraflarının dosyada yer almış olması ve bu fotoğrafların stereoskop aletiyle incelenmesi gerekir.

Ayrıca, çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülmesi, taşınmazın sınırlarının belirlenebilmesi ve bu amaçla ekilemeyen bakir alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkündür.

Bununla birlikte, belediye sınırları içerisinde kalan çekişmeli taşınmaza ilişkin, imar-ihya yoluyla iktisabı engeller nitelikte imar planının bulunup bulunmadığı ve varsa onay tarihi araştırılmamış, yine davacı adına senetsizden zilyetlik yoluyla taşınmaz tescil edilip edilmediği hususunda yeterli araştırma yapılmamış, ayrıca taşınmaz, çalılık niteliği ile tescil harici bırakıldığı halde orman bilirkişisi aracılığıyla varsa orman tahdit haritası uygulanmak, yoksa memleket haritası,

amenajman planı ve hava fotoğrafı aracılığıyla gerekli orman araştırması yapılmamış ve yine tescili istenen dava konusu taşınmaza komşu olan taşınmazlara ilişkin ilgili kayıt ve belgeler getirtilerek gerekli inceleme yapılmamıştır.

O halde mahkemece doğru sonuca varılabilmesi için, dava tarihine göre 20-30 yıl öncesine ait (1991 yılı öncesine) iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilmeli, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yere ilişkin imar planının bulunup bulunmadığı ve varsa onay tarihi sorulmalı, davacı adına senetsizden zilyetlik yoluyla taşınmaz tescil edilip edilmediği hususunda yöntemine uygun şekilde araştırma yapılmalı, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yere ilişkin varsa orman tahdit haritası, yoksa memleket haritası ve amenajman planı ile çekişmeli taşınmaza komşu 4217,

4308 ve 4623 parsel sayılı taşınmazların kesinleşme durumlarını gösterir şekilde kadastro tespit tutanaklarının onaylı örnekleri, varsa tespit dayanağı belgeleri (tüm tesis ve tedavülleri ile birlikte), tutanaklar kesinleşmiş ise kadastro sonucu oluşan tapu kayıtlarının onaylı örnekleri getirtilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, fotogrametri uzmanı harita mühendisi ya da jeodezi mühendisi bilirkişi aracılığıyla belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazın sırası ile değişik tarihlerdeki hava fotoğraflarına göre niteliği gösterilmeli, bu yerde imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi ya da benzer (üzerinde ev vs. gibi muhtesat yapılması gibi) niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, çekişmeli taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla hava fotoğraflarına aktarılmalı, ayrıca harita mühendisi bilirkişiden çekişmeli taşınmaza en yakın kadastro parselleri ile irtibatını gösterecek şekilde rapor aldırılmalı,

mahallinde yapılacak keşifte 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu aracılığı ile taşınmazın niteliği, imar-ihya durumu ve zilyetliği araştırılmalı, orman mühendisi bilirkişisi aracılığıyla varsa orman tahdit haritası uygulanmak, yoksa memleket haritası, amenajman planı ve hava fotoğrafı aracılığıyla gerekli orman araştırması yapılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, daha sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Kabule göre de; çekişmeli taşınmaza ilişkin TMK'nın 713/4. maddesinde öngörülen ilanların yapılmamış olması da yerinde değildir.