Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/8051 K.2013/12301

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz eden ... vs. vekili Avukat ... ile aleyhine temyiz istenilen Hazine vekili Avukat ... ... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacılar ... ve 51 müştereği vekili 30.06.2011 tarihli dava dilekçesi ile Kesmeköprü Köyü sınırları içinde kadastro tespit harici yeriken idari yoldan Hazine adına tescil edilmiş ve ifrazen 156 ada 1, 157 ada 1, 158 ada 1, 159 ada 1 ve 2, 161 ada 4 ve 7, 165 ada 1, 166 ada 1, 167 ada 1, 168 ada 1, 203 ada 1, 204 ada 1 ve 206 ada 1 parsel numaralarını almış taşınmazlar üzerinde davacılar yararına Hazine tapu kaydının oluşum gününden önce edinme koşullarının gerçekleştiğini bildirerek tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; çekişmeli taşınmazın imra-ihyasının tamamlanmadığı ve davacılar yararına edinme koşullarının oluşmadığı kabul edilerek karar verilmiş ise de, mahkemece yapılan araştırma inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davacılar ... ve 5 müştereği vekili tarafından 05.06.2006 tarihli dava dilekçesi ile sınırları bildirilen taşınmazın davacılar adına tescili istemiyle dava açtığı; mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın tereke adına davacıların tek başına dava açmayacakları kabul edilerek verilen davanın reddi kararının Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 10.06.2010 tarihli ve 2010/592 Esas, 3152 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği; bu kararın kesinleşmesinden sonra,

30.06.2011 tarihli dava dilekçesi ile tüm ... mirasçıları ile tüm ... mirasçıları tarafından aynı yere ilişkin tapu iptali ve tescil istemiyle dava açıldığı ve bu dosyada yeniden keşif ve uygulama yapılmadan, alınan ek raporlarla karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bölgeye ait hava fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri uzmanı olmayan bilirkişiye inceleme yaptırılarak rapor alınmasında isabet bulunmadığı gibi; jeolog bilirkişi ... tarafından dosyaya sunulmuş ek rapor da çekişmeli taşınmazın ne zaman imar-ihya edildiğini ve üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini belirleme yönünden karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Yine; çekişmeli taşınmazın idari yoldan Hazine adına tescil edilen bölüm içinde kalıp kalmadığı hususunda da dosyada açıklık bulunmamaktadır. Dosya içinde bulunan idari tescili ilişkin oluşum belgeleri incelendiğinde, Hazine ile kişiler arasında dava konusu olan bölümler üzerine dava konusu oldukları dosya numaraları yazılarak ve tescil dışı bırakılarak Hazine tapu kaydının oluştuğu anlaşılmaktadır. Bu şekilde yetersiz araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları, üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu, jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişi ile fen bilirkişi olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır. Yapılacak keşifte ilk olarak davacıların dava konusu ettikleri bölüm sorulup saptanarak uzman fen bilirkişisine işaret ettirilmelidir.

Yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından davacılar tarafından gösterilen bölümün öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından imar-ihya edildiği ve kullanıldığı, kullanımın kimden kime ve ne şekilde geçtiği gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalıdır. Yerel bilirkişiler ile taraf tanıklarının sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalıdır.

Keşfe katılacak ziraatçı bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildirir, komşu bölümlerle toprak yapısı, eğim ve bitki deseni gibi hususlarda karşılıklı değerlendirmeyi içerir, gerektiğinde çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğraflarla desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişiden; çekişmeli taşınmazın ne zaman imar-ihya edildiği ile üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini belirlemek amacıyla, çekişmeli taşınmazın kadastro tespit dışı bırakıldığı tarih ile dava tarihi arasında çekilmiş hava fotoğrafları üzerinde stereskopik aletlerle inceleme yaptırılarak dönemler içinde taşınmazın niteliğinin belirlenmesi istenmeli hava fotoğrafları ile kadastro paftasını ölçekleri eşitlenmiş ve çakıştırmalı şekilde gösteren ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak fen bilirkişisinden; keşif ve uygulamayı işleyip denetlemeye olanak verir, geniş sınırlı kadastro paftası üzerinde, Hazine adına idari yoldan tescil edilmiş taşınmaz ile davaya konu bölümü çakıştırmalı şekilde gösteren, yerel bilirkişi ve tanıklarca gösterilmiş sınırlar işaretlenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Bu şekilde yapılacak araştırma, inceleme ve uygulama ile toplanacak ve öncesinde toplanmış bütün deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre; çekişmeli taşınmazın üzerinde, Hazine adına idari yoldan oluşmuş tapu kaydı kapsamında kalması halinde tapunun oluşumu tarihine kadar, Hazine tapu kaydının kapsamı dışında kaldığının belirlenmesi halinde ise dava tarihine kadar edinme koşullarının oluşup oluşmadığı tartışılarak bir karar verilmelidir.