Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/8187 K.2013/8808

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve 1973 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümü hakkında irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacının davasının kısmen kabulüne, fen bilirkişinin 26.9.2012 tarihli rapor ve krokisinde (A), (B) ve (C) harfleriyle gösterilen toplam 5.545,62 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümünün tarla vasfıyla davacı ... adına tesciline karar verilmiş, hüküm; davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın (A), (B) ve (C) harfleriyle gösterilen bölümleri üzerinde TMK'nın 713/1. maddesinde belirtilen zilyetlikle tescil koşullarının davacı yararına gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazın kadastro sırasında ne sebeple tescil harici bırakıldığının bilinemediği belirtilmiş, dosyadaki 3.12.2010 tarihli ek fen bilirkişi raporundan taşınmazın bir bölümünün 1970 tarihli fotogrametrik haritasında “kumluk” alanda kaldığı, yine dosya içinde bulunan bilirkişi raporları ekinde yer alan fotoğraflardan taşınmazın bitişiğinde dere (ırmak) bulunduğuna göre, taşınmazın imar-ihya edilip edilmediği,

edilmiş ise ihyanın tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar en az 20 yıl süre ile davacının tarımsal amaçlı olarak zilyet ve tasarrufunun bulunup bulunmadığı belirlenmemiş, hükme esas alınan 26.1.2011 tarihli ek fen bilirkişileri raporunda çekişmeli taşınmazın (B) ve (C) harfleriyle gösterilen bölümlerinin keşif tarihinde su altında bulunduğu belirtildiği halde su altında kalma nedeni üzerinde durulmamış, bu durumun “arızı (geçici) taşkın” olup olmadığı ve bu bölümlerin dere(ırmak) yatağı içinde bulunup bulunmadığı konusundaki kuşku giderilmemiş,

bilirkişi raporuna çekişmeli taşınmazın sınırlarını da açıkça gösterir nitelikte fotoğraf eklenmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm verilemez.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, hava fotoğrafları ve memleket haritaları getirilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, jeoloji mühendisi ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşan bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, imar ve ihyaya konu edilip edilmediği,

2013/8187-8808

imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, ziraat bilirkişi kurulu ve jeolog bilirkişisinden taşınmazın dere yatağından ya da taşkın sahasından ayrılma olup olmadığı su altında bulunma halinin arızi olup olmadığını, dava tarihinden 20 yıl önceki ve hali hazırdaki niteliğini, konumunu, bitki örtüsünü, kullanım durumunu ve taşınmazın tarım alanına dönüşüp dönüşmediğini, dönüşmüş ise dava tarihine kadar zilyetlikle edinme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini belirtir bilimsel ve teknik verilere dayalı rapor alınmalı,

fotogrametri veya jeodezi uzmanı harita mühendisinden dava tarihinden 20-25 yıl önce en az iki ayrı zamanda birbirini izleyen bindirmeli olarak çekilen çiftli hava fotoğrafları ve standart topografik fotogrametri yöntemi ile düzenlenen kadastro haritaları, özellikle ön bindirmeli çekilen ve birbirini izleyen streoskopik çift hava fotoğrafları streoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak büroda incelenmek suretiyle taşınmazın dere yatağı olup olmadığı,

fen bilirkişisinden ise taşınmazın belirlenecek durumu ile ilgili olarak hava fotoğrafları ile mukayeseli, taşınmazın koordinatlarını belirtir ve taşınmazın sınırlarını gösterir bütün yönlerinden çekilmiş fotoğrafları ekli ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlemesi istenilmeli, taşınmazın arızi olarak taşkına maruz kalmasının zilyetlikle iktisaba engel oluşturmayacağı göz önünde bulundurulmalı; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.