Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/8575 K.2013/10024

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda Akçakale Köyü çalışma alanında bulunan 121 ada 13 ve 92 parsel sayılı 4828.36 ve 18.268.56 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak 1/3 paylı olarak davalılar ...ve ... adlarına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazların 1. derecede arkeolojik sit alanı içinde kaldıklarını öne sürerek davalılar adına oluşan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne; taşınmazların davacı Hazine adına tapuya tesciline, beyanlar hanesine taşınmazların tamamının 1. derecede arkeolojik sit alanı içinde kaldığının ibaresinin eklenilmesine karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalılardan ... ve ... sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak.

Mahkemece, davalıların yargılama sırasında tutundukları tapu kayıtlarının taşınmazların bir kısmını kapsadığı ancak davalılar tarafından harici satış işlemi ile sahiplenildiği harici satışın hukuken geçerliliğinin bulunmadığı, taşınmazların 1. derecede arkolojik sit alanında kaldığı zilyetlikle edinilmesinin mümkün olmadığı gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma ve inceleme yeterli olmadığı gibi varılan sonuç dahi hukuki dayanaktan yoksundur.

Dava konusu 121 ada 13 ve 92 parsel sayılı taşınmazlar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak davalılar adına tespit edilmiştir. Yargılama sırasında davalılar 22.03.1954 tarih 21, 22, 23 nolu tapu kayıtlarına dayanmışlardır. Tapu Sicil Müdürlüğünden gelen tapu kayıtlarının incelenmesinde iktisap sütununlarında "1. sıra 117. sahifede yazılı iktisap suretine müsteniden" tescillerinin yapıldığı yazılı olduğu halde bahsi geçen kayıt getirtilmemiştir.

Zira iktisap sütunundaki bilgiler ışığında tapu kayıtlarının haritaya bağlanıp bağlanmadığı, tesisine esas başkaca kayıt ve belgelerin bulunup bulunmadığı ilgili yerlerden sorulmamış, komşu taşınmazların tespitine esas alınan tapu ve vergi kayıtları istenilmemiştir.

Diğer yandan taşınmazlar başında yapılan keşifte dinlenen mahalli bilirkişiler tapu maliklerinden Balakişi oğlu Mustafa'nın davalıların dedeleri olduğu belirtildiği halde, dosyaya nüfus kayıtları getirtilmeden tapu malikleri ile davalılar arasında akdi ve ırsi bağ bulunmadığı gerekçe gösterilerek hüküm kurulması da doğru bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için davalıların tutundukları tapu kayıtlarının iktisap sütunununda geçen 1. sıra 117. sahifede yazılı iktisap suretini içeren kayıt istenilmeli, iktisap sütunundaki bilgiler ışığında tapu kayıtlarının iskanen, Toprak Tevzi Komisyonu çalışmaları gibi sebeplerle oluştuğunun anlaşılması halinde haritaya bağlanıp bağlanmadığı, tesisine esas başkaca kayıt ve belgelerin bulunup bulunmadığı ilgili yerlerden sorulmalı, komşu taşınmazların tespitine esas alınan tapu ve vergi kayıtları istenilmelidir.

Dosya tamamlandıktan sonra mahallinde 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu, tarafların gösterecekleri tanıklar, teknik bilirkişi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalı, keşifte 3402 sayılı Yasa'nın 20. maddesi göz önüne alınarak varsa haritalar uygulanmak suretiyle;

haritaların bulunmaması halinde kayıtların sınırlarına göre tapu kayıtlarının kapsamları belirlenmeli, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının kapsamında kalıp kalmadığı tereddütsüz belirlenmeli, beraberde götürülecek fen bilirkişisinden uygulanan tapu kayıtlarının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek tapu kayıtlarının taşınmazların tamamına ya da bir kısmına uyduğunun anlaşılması halinde,

tapu kaydının uyan kısımları yönüyle davacı Hazinenin davasının kısmen kabulü ile beyanlar hanesinde 1. derecede arkeolojik ve doğal sit alanı içerisinde kaldığının gösterilmesine karar verilmekle yetinilmeli, tapu kayıtlarının tamamen ya da kısmen uymaması halinde uymayan bölümler yönüyle davacı Hazinenin davasının kabulüne karar verilmesi gerektiği düşünülmelidir.