Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/889 K.2013/1517

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında temyize konu 116 ada 140 parsel sayılı 86.729,56 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz mülkiyet iddiasında bulunulmaması nedeniyle ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir. Davacılar, miras yoluyla gelen hakka dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 13.07.2011 tarihili bilirkişi rapor ve ekinde (A) harfi ile gösterilen 28.456,16 metrekarelik alanın Yemen Baran mirasçıları adına payları oranında tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın bilirkişi raporunda belirtilen kısmının çayır olarak kullanılıp muris Yemen Baran mirasçıları yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu kabul edilerek karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli 116 ada 140 parsel sayılı taşınmazın mera vasfında olduğu iddia edildiği halde mahkemece yöntemince mera araştırması yapılmadan, ilk keşif sonrası alınan ziraatçi bilirkişi raporu ile ikinci keşif sonrası alınan ziraatçi bilirkişi raporu arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır. Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; komşu köylerde oturan ve davada yararı bulunmayan, elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, tarafların aynı yöntemle bildirecekleri tanıkları, üç ziraat mühendisinden oluşacak ziraatçi bilirkişi kurulu ve uzman fen bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinde ne olduğu, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne şekilde kullanıldığı, mera parseli ile çekişmeli kısım arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı, öncesinin mera olup olmadığı veya meradan yer kazanılıp kazanılmadığı, çevresinin eylemli mera olup olmadığı gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanık sözleri dosya içine getirtilecek çekişmeli taşınmaza tüm yönlerden komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli; yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkilerin usulen giderilmesine çalışılmalıdır. Tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek, beyanları arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalıdır.

3 kişilik ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliğiyle ilgili önceki tarihli zirai bilirkişi raporlarını irdeler, tarımsal niteliğini bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir, çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki örtüsü ve diğer yönlerden mera parselinden nasıl ayrıldığını, arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını açıklar nitelikte, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak fen bilirkişisinden keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir, ayrıntılı ve çekişmeli taşınmaz ile mera parsellerinin konumlarını yan görüş krokisi ile gösterip açıklayan ayrıntılı rapor alınmalıdır. Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.