Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/9937 K.2014/2619

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında Sevindik Belediyesi Merkez Mahallesi çalışma alanında bulunan ... ada 37 parsel sayılı 22146.40 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kadim kullanım nedeniyle kamu orta malı niteliğinde mera vasfıyla sınırlandırılmıştır. Davacılar H.. M.., M.. K.., R.. U.., S.. A.., H.. B.. ve H.. D.., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ayrı ayrı dava açmışlardır. Yargılama sırasında H.. B.., Ş.. A.. ve F.. C.., davacı H.. B.. yanında davaya katılmışlardır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacı S.. A..'un davasının reddine, diğer davaların kısmen kabulüne ve çekişmeli ... ada 37 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi rapor ve krokisinde (H) harfi ile gösterilen yerin davacı H.. M.. adına, (A) harfi ile gösterilen yerin davacı M.. K.. adına, (C) harfi ile gösterilen yerin davacı R.. U.. adına, (B) harfi ile gösterilen yerin eşit paylar ile davacı H.. B.. ile müdahiller H.. B.., Ş.. A.. ve F..

C.. adlarına, (G) harfi ile gösterilen yerin Haşan Hüseyin Doğan adına tesciline, çekişmeli taşınmazın geriye kalan bölümlerinin mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili ile davacı S.. A.. tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, adına tescil kararı verilenler yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuştur.

Ne var ki, Toprak Komisyonunca çekişmeli taşınmaz hakkında düzenlenen belirtmelik krokisi ve ekleri getirtilmemiş, taşınmazın kadim mera olup olmadığı, kadim mera değilse Toprak Komisyonunca ham toprak ya da hali araziden mera olarak tahsis edilip edilmediği hususları üzerinde durulmamış, dava konu taşınmazın tespit tarihi olan 2006 yılından 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip stereoskop aletiyle incelenmek suretiyle taşınmazın niteliğinin belirlenmesi gerektiği düşünülmemiş;

yine taşınmazın niteliği ile ilgili olarak Üniversitelerin Toprak Kürsüsünde öğretim üyesi olarak görev yapan 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan rapor alınmamış; zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresi yöntemince araştırılmamış olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmaza ait Toprak Komisyonunca düzenlenen belirtmelik krokisi ve ekleri ile dava konu taşınmazın tespit tarihi olan 2006 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf ve zilyetlik tanıkları,

belirtmelik bilirkişileri ve Üniversitelerin Toprak Kürsüsünde öğretim üyesi olarak görev yapan 3 kişilik zirai bilirkişi kurulu huzuruyla keşif yapılmalıdır. Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin kadim mera olup olmadığı,

kadim mera değilse Toprak Komisyonunca ham toprak ya da hali araziden mera olarak tahsis edilip edilmediği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, incelenen 3 adet fotoğrafa göre taşınmazın niteliği ve sınırları belirlenmeli,

taşınmazın öncesinin kadim mera olduğu sonucuna varıldığı takdirde davacı tarafın davasının reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmeli, taşınmazın kadim mera olmayıp tahsisli mera olduğu sonucuna varıldığı takdirde tahsis tarihine kadar davacılar yararına taşınmaz edinme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği yöntemince araştırılmalı, fen bilirkişiden Toprak Komisyonunca düzenlenen harita ile kadastro paftasının yöntemince çakıştırılması suretiyle keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.