Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/10084 K.2015/1200

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “yöntemine uygun mera araştırması yapılması, çekişmeli taşınmazın mera vasfında olmadığının belirlenmesi halinde ise davacı yararına imar-ihya ile kazanım koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin yöntemince araştırılmasının” gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 134 ada 399 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile fen bilirkişi tarafından hazırlanan 18.06.2013 tarihli rapor ve eki haritada (A) harfiyle işaretli 5.151,63 metrekare yüzölçümündeki bölümün davacı ... mirasçıları adlarına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulduğu halde, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bilindiği üzere; bozma kararına uyulmuş olmakla, orada belirtilen hususların yerine getirilmesi zorunlu hale gelir. Bu husus, usuli kazanılmış hakkın bir sonucudur.

Ne var ki, mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde, serbest, tarafsız jeodezi ve fotoğrametri mühendisi bilirkişiler yerine Kadastro Müdürlüğünde görevli fen ve harita mühendisi sıfatını haiz bilirkişiden alınan raporla yetinilmiştir.

Ayrıca kadastro teknisyeni ... ve Harita Mühendisi .... tarafından hazırlanan 18.06.2013 tarihli raporda Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 2011/4332 Esas ve 2011/5170 karar sayılı ilamı ile 1997 tarihine göre 20-25 yıl öncesine ait iki ayrı tarihte çekilmiş hava fotoğrafı istenildiğini, buna istinaden dosya içindeki hava fotoğrafından başka hava fotoğrafı talep edilmesi gerektiği,

ayrıca hava fotoğraflarının 3 boyutlu stereoskopik olarak yorumlanması için fotoğrafların aynı tarihlerde çekilmiş ardışık bindirmeli (hava fotoğrafı çiftlerinin her ikisinin de dava konusu taşınmazı kapsamalı) çiftlerine ihtiyaç duyulduğu belirtilmesine rağmen bu eksiklik giderilmeden temin edilen bu rapor hükme yeterli ve elverişli bulunmamaktadır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, dava konusu taşınmazın sınırlandırma tarihi olan 1997 yılından geriye doğru 20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edilip bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra davada menfaati bulunmayan komşu köylerden seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, zirai bilirkişi, jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita bilirkişisi, taraf tanıkları ve kadastro tespit bilirkişilerinin huzuru ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı, öncesinin mera olup olmadığı belirlenmeli, temin edilen hava fotoğrafları üzerinde jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişisi tarafından stereoskopik inceleme yapılmak suretiyle taşınmazın önceki niteliği, taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihinin ne olduğu konusunda rapor alınarak denetlenmeli,

zirai bilirkişiden taşınmazların toprak analizleri yapılmak sureti ile ve hava fotoğrafları kullanılarak kadim mera olup olmadığı ve komşu mera parselleriyle bitki örtüsü, toprak yapısı ve sınırları yönünden ayrıcı unsurları olup olmadığı, mera vasfında olmaması halinde imar-ihyaya ne zaman başlandığı ve ne zaman tamamlandığı,

taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığına ilişkin taşınmazları değişik yönlerden gösteren fotoğraflar da eklenmek suretiyle ayrıntılı, denetlemeye elverişli rapor alınmalı, fen bilirkişisine dava dosyası kapsamını belirtir keşfi izlemeye elverişli harita düzenlettirilmeli, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmeli ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.