Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/10230 K.2014/9406

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ....Köyü çalışma alanında bulunan 114 ada 26 parsel sayılı 767,22 m2 yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına, tespit edilmiştir. Davacı Hazine çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu öne sürerek ve tapu kaydına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 114 ada 26 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı Hazinenin dayandığı tapu kayıtlarının dava konusu taşınmazı kapsamadığı gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Yargılama sırasında davalı taraf da tescil yoluyla oluşan tapu kaydına dayanmıştır.

Ancak mahkemece tescil ilamının dayanağı olan dosya getirtilerek Hazinenin davada taraf olup olmadığı belirlenmemiş, tescil krokisi uygulanmak suretiyle kapsamı tespit edilmemiş, taşınmazları kapsaması halinde Hazine yönünden bağlayıcı nitelikte olup olmadığı tartışılmadığı gibi, Hazinenin dayanağı tapu kaydının taşınmaza uygulanması ve zilyetlik araştırması da yeterli şekilde yapılmamıştır.

Doğru sonuca ulaşabilmek için öncelikle taraflardan dava konusu taşınmaz için hangi tapu kaydına dayandıkları açıklattırılmalı, dayanılan bu tapu kaydının haritası olup olmadığı araştırılarak varsa dosya içine konulmalı, davalı tarafın dayandığı ve Hakkari Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 13.03.1962 tarih, 1960/88 Esas ve 1962/19 Karar sayılı ilamı ile oluşan tapu kaydının tescil krokisi ve dava dosyası getirtilmeli, tarafların dayandıkları tapu kayıtlarının revizyon görüp görmediği sorulmalı, görmüş ise uygulandığı taşınmazların kadastro tespit tutanakları getirtilerek dosya tamamlanmalı, bundan sonra mahallinde tarafsız,

yöreyi iyi bilen ve elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, tarafların aynı yöntemle tespit edip bildirecekleri tanıklar, fen, ziraat ve jeoloji mühendisi bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı; keşifte, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20. maddesi hükmü uyarınca dayanılan tapu kayıtlarının kapsamları varsa haritalarına göre belirlenmeli, harita bulunmaması ya da uygulanabilir olmaması halinde sınırları tek tek

okunmak suretiyle sınırlar mahalli bilirkişilerce zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkânı sağlanmalı, tapu kayıtlarının taşınmazı kapsayıp kapsamadığı kesin olarak belirlenmeli, taşınmazın davalının dayandığı tapu kaydının kapsamı dışında kalması veya kapsamı dahilinde kalmakla birlikte ilâmın Hazine yönünden kesin hüküm oluşturmadığının anlaşılması ya da taşınmazın davacı Hazinenin dayandığı tapu kaydı kapsamında kalması halinde,

tapu kaydının oluştuğu tarihten önce davalı taraf yararına 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesi koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı, bu konuda 1950 tarihinden öncesini gösterir hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak dava konusu taşınmazın Hazinenin dayanağı tapu kayıtlarının oluşum gününden önceki görünümünün ne olduğu fen bilirkişisi tarafından incelenmeli, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, tarafların dayandıkları tapu kayıtlarının ve varsa haritaları ile kadastro krokisini çakıştırır şekilde ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli,

taşınmazın Zapsuyu ırmağı sınırına yakın yerde bulunduğu göz önüne alınarak zirai ve jeoloji bilirkişiden taşınmazın halen ve 1950 yılındaki konumunu, jeolojik özelliğini, niteliğini, eğimini, toprak yapısını, bitki örtüsünü, kullanım durumunu, çekişmeli parseller ile diğer parseller arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını belirtir bilimsel verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazın farklı yön ve açılardan fotoğrafları çektirilmeli, mahkemece yapılacak gözlem tutanağa geçirilmelidir.

Ayrıca davacı taraf aynı tapu kaydına dayanarak çekişmeli taşınmaz ile aynı ada içerisinde kalan tüm taşınmazların kadastro tutanakları getirtilip incelenerek aynı nedenle dava konusu olan taşınmazlar varsa, biri hakkında verilecek kararın diğer taşınmaz hakkındaki davayı etkileyip etkilemeyeceği tartışılarak davaların birlikte görülmesi hususu üzerinde durulmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak delillere göre karar verilmelidir.