Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/10630 K.2015/2935

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “çekişmeli taşınmazların müşterek kök muris ...' ten kaldığının sabit olduğu, davalı tarafın taksim iddiasında bulunduğu, mahkemece taşınmazlardaki uzun süreli kullanımın taksime karine teşkil edeceği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulduğu ancak yapılan araştırmanın yetersiz olduğu açıklanarak; davalı tarafın taksime dair savunmasının usulünce araştırılması gereğine” değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kadastrodan önceki haklara dayanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Davacı ..., çekişmeli 222 ada 12, 13, 14 ve 15 parsel sayılı taşınmazların müşterek muris ........'den kaldığı ve terekesinin taksim edilmediği iddiasıyla dava açmıştır. Davalı taraf, kök murisin ölümünden sonra yapılan taksimde çekişmeli taşınmazların yakın miras bırakanları ..............'e kaldığını, ondan da kendilerine intikal ettiğini savunarak davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece kök muris ...'in ölümünden sonra mirasçıları arasında usulüne uygun taksim yapıldığı ve taksim neticesinde çekişmeli taşınmazların davalıların yakın miras bırakanı ..............'e bırakıldığı kabul edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur.

Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulduğuna göre, bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Hükmüne uyulan bozma ilamında; "çekişmeli 222 ada 12, 13, 14 ve 15 parsel sayılı taşınmazların kök muris ........'den kaldığının sabit olduğu, davalı taraf taşınmazların taksimen kendilerine intikal ettiğini ileri sürdüklerine göre taksim olgusunu ispat yükümlülüğün davalı tarafa ait olduğu belirtilerek taraflara iddia ve savunmalarını ispat zımnında delil gösterme imkanı tanınması ve taraf delilleri toplanarak taksim olgusunun gereği gibi araştırılması" hususlarına işaret edilmiş olduğu halde mahkemece, davacı tarafa delil listesini ve tanık isimlerini sunması bakımından süre verilmemiş,

davalı tarafın ismini bildirdiği tanıklar ile davacı tarafın tanık listesi sunmadan kendi iradesine göre getirdiği tanıklar uyuşmazlık gayrimenkule ilişkin olmasına rağmen keşif yapılmadan duruşmada dinlenilmiştir. Duruşmada dinlenen tanıkların beyanları da taksim olgusunu ispat noktasında yetersizdir.

Bunların yanında dava dışı 225 ada 1 ve 222 ada 16 parsel sayılı taşınmazlar kadastro tutanaklarına göre kök muristen intikalen gelen yerlerden olup kadastro sonucu davacı ve müşterekleri adına tapuya tescil edilmiş olmalarına rağmen davacıya bu husus sorularak izahat alınmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Önceki bozma ilamında da belirtildiği üzere, çekişmeli taşınmazların müşterek muristen kaldığı sabit olup uyuşmazlık murisin ölümünden sonra mirasçılar arasında usulüne uygun taksim yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise taşınmazların taksimde kime isabet ettiği noktasında toplanmaktadır.

Sağlıklı bir sonuca varılabilmesi kök muristen kalan tüm taşınmazların kadastro tutanakları eksiksiz getirtilerek davacı ve davalılar dışındaki mirasçılar adına taşınmaz tespiti yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise kimler adına tespit yapıldığı dikkate alınmalı, kök muristen gelen dava dışı 225 ada 1 ve 222 ada 16 parsel sayılı taşınmazlar hakkında davacıdan izahat alınmalı, davacı tarafa delillerini ve tanık listesini sunması bakımından süre verilerek delilleri toplanmalı ve dosya keşfe hazır hale getirilmelidir.

Daha sonra mahallinde yeniden yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, tüm tespit bilirkişileri, taraf tanıkları ve fen bilirkişisi huzuruyla keşif icra edilmelidir.

Taşınmazların başında icra edilecek keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından muris ........'in ölümünden sonra terekesinin taksim edilip edilmediği, taksim yapılmış ise ne zaman yapıldığı, bütün mirasçıların katılıp katılmadığı, katılmayan mirasçı var ise temsil edilip edilmediği, kime hangi taşınmazın verildiği, çekişmeli taşınmazların kime düştüğü, taşınmaz almayan mirasçı var ise nasıl ikna edildiği,

taksimden sonra taşınmazları kimin kullandığı maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında çelişki bulunması halinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, taksime dair beyanlar muristen kalan taşınmazların tutanak içerikleri ile denetlenmeli, fen bilirkişisinden keşfi takibe elverişli rapor alınmalı bundan sonra toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.