Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/10739 K.2015/2104

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ................ Köyü çalışma alanında bulunan 324 ada 21 parsel sayılı 9.627,08 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 324 ada 21 parsel sayılı taşınmazın 29.01.2014 havale tarihli fen bilirkişisi raporunda (A1) ile gösterilen 2.992,962 metrekarelik bölümünün 324 ada 21 parsel numarası ile davalı ... adına tesciline; aynı raporda (A2), (A3), (B1), (B2) ve (B3) ile gösterilen bölümlerin ayrı parsel numaraları verilerek taşlık ve kayalık vasfı ile davacı Hazine adına tesciline, (A2) ve (B3) ile gösterilen bölümlerin birinci derece doğal sit alanında kaldığının tapunun beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiş;

hüküm, davacı Hazine vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece. 29.01.2014 havale tarihli fen bilirkişisi raporunda (A1) ile gösterilen 2.992,962 metrekarelik kısmın tarım arazisi vasfında olması nedeniyle bu bölüm yönünden davanın reddine, aynı raporda (A2), (A3), (B1), (B2) ve (B3) ile gösterilen kısımlarda kazanım şartlarının gerçekleşmediği gerekçesiyle bu bölümler yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece çekişmeli taşınmaza komşu olan 324 ada 20 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitine esas tapu kaydı ve varsa krokisi getirtilerek çekişmeli taşınmazı ne şeklide tanımladığı üzerinde durulmamış, fen bilirkişisi raporunda taşınmazın kısmen sit alanı sınırları içerisinde kaldığı belirlendiği halde yapılan keşfe arkeolog bilirkişi alınmamıştır.

Bunların yanında mahkemece taşınmazın önceki niteliğini belirlemede önemli bir yere sahip olan hava fotoğraflarından da yararlanılmamıştır. Bu şekilde yetersiz araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

O halde sağlıklı bir sonuca varılması için öncelikle kadastro tespitinin yapıldığı 14.08.2008 tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait 3 ayrı hava fotoğrafı Harita Genel Komutanlığı'ndan, komşu 324 ada 20 parsel sayılı taşınmazın tespitine esas tapu kaydı ve varsa krokisi Tapu Müdürlüğü'nden bölgeye ait sit haritası Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünden getirtilerek dosya keşfe hazır hale getirilmelidir.

Daha sonra yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri ile üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi ve arkeolog bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı beyan alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeli, tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılıkların giderilmesine çalışılmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri, komşu taşınmazların kadastro tutanakları ve varsa dayanaklarını oluşturan kayıtlarla denetlenmeli,

ayrıca komşu 324 ada 20 parsele uygulanan tapu kaydının çekişmeli taşınmazı ne şekilde okuduğu üzerinde durulmalıdır.

Sit haritası, fen bilirkişisi ve arkeolog bilirkişi aracılığıyla ölçekleri eşitlenip kadastro paftası ile çakıştırılarak yöntemince uygulanmalı, taşınmazın arkeolojik sit alanı içinde kalıp kalmadığı, kalıyor ise derecesi ve taşınmaz üzerinde 1. grup olarak tescil edilmiş kültür ve tabiat varlıkları bulunup bulunmadığı hususları incelenmeli, bilirkişilere denetime elverişli şekilde rapor ve kroki tanzim ettirilmeli, keşfe katılacak ziraatçi bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, taşınmazın imar ve ihyaya konu olup olmadığı ile imar ve ihyasının ne zaman tamamlandığını,

taşınmazın ne kadar zamandır tarım arazisi olarak kullanıldığını açıklayan, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Merciinden getirtilen hava fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri uzmanına büro ortamında stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak taşınmazın tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihinin, niteliğinin ve taşınmaz üzerindeki kullanım süresinin ve zilyetliğin sürdürülüş biçiminin belirlenmesine çalışılmalı ve bu hususlarda ayrıntılı rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.