Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/112 K.2014/1071

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "çekişmeli 102 ada 122 parsel sayılı taşınmaz yönünden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşulları gerçekleşmediğinden davacı ve katılanların bu parsele yönelik davalarının reddine, 102 ada 182 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise 4753 sayılı yasa uyarınca mera tahsis çalışmasının yapılıp yapılmadığının sorulması, bu taşınmazı çevreleyen 102 ada 7 parsel sayılı taşınmaz mera parseli olduğundan çekişmeli taşınmaz ile bu parsel arasındaki kot farkının ne kadar olduğunun belirlenmesi, ayrıca taşınmazın başında yeniden keşif yapılarak kadim mera araştırmasının yapılması,

taşınmazdaki zilyetliğin hangi tarihte başladığı, ne şekilde sürdürüldüğü hususları açıklığa kavuşturularak, taşınmaz ve çevresini kapsayan fotoğrafları çekilerek sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 102 ada 122 ve 182 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile 102 ada 122 sayılı parsel yönünden usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA,

2- Davacının 102 ada 182 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarına gelince. Yargıtay bozma ilamına uyulduğu halde gereği tam olarak yerine getirilmemiştir. Mahkemece çekişmeli taşınmazın kuzeyinde bulunan özel mülkiyete tabi olan taşınmazlar ile arasında kot farkı bulunduğu, 102 ada 7 sayılı mera parseli ile arasında ayırıcı unsur bulunmadığı gerekçesiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuşsa da yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya elverişli değildir.

Çekişmeli taşınmaz ile kuzeyindeki taşınmazlar arasında sınır belirlenmiş ancak merayla arasındaki eğim farkı üzerinde durulmamış yan kesit krokisi hazırlanmamış, ... bilirkişi raporunda mera parseli ile arasında ayırıcı unsur olup olmadığı üzerinde durulmamıştır. Bozma ilamına uyulmakla gereğinin yerine getirilmesi bakımından lehine bozma yapılan taraf yararına usuli kazanılmış hak, mahkeme yönünden ise zorunluluk doğar.

Bu nedenle, doğru sonuca ulaşılabilmesi için taşınmazın bulunduğu yerde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek

üç kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, komşu 102 ada 7 sayılı mera parselinin öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, mera olarak kullanılıyor ise dava konusu taşınmazın devamı niteliğinde olup olmadığı, çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parseli arasında ayırıcı bir unsurun bulunup bulunmadığı araştırılmalı, mahkemece yapılacak gözlem tutanağa geçirilmeli, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı,

taşınmazın sınırlarında zaman içinde meraya el atmak suretiyle genişleme olup olmadığı hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin tutanaktaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, 3 kişilik ... mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı,

çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden komşu mera parselinden nasıl ayrıldığını açıklar nitelikte, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı ve çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parselinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösterip açıklayan rapor ve harita düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.