Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/11203 K.2015/1024

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 112 ada 39, 40 ve 41 parsel sayılı sırasıyla 6.636.17, 1.770.25 ve 575.45 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar dava dışı 112 ada 36, 37 ve 38 parsel sayılı taşınmazlara uygulanan tapu kayıtlarının miktar fazlası olarak davalı ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., irsen intikal, bağış ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların özel mülkiyete konu tarım arazisi niteliğinde bulunmadığı, dava dışı taşınmazlara revizyon gören tapu kaydının miktarı kadar davacı adına tespit edilmiş olup, kayıtlarda taşınmaz yerinin "ırmak" okuması nedeniyle davacı lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının da gerçekleşmediği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Davacı, tapu kaydına değil, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hukuki nedenine dayanarak tapu iptali ve tescil isteğinde bulunmuştur.

Çekişmeli taşınmazların niteliği ile ilgili ziraatçi bilirkişi raporu yetersiz olduğu gibi, taşınmazların bitişiğinde .... nehri bulunduğu halde bu yerlerin ırmak yatağından elde edilmiş olup olmadıkları ile toprak yapısı ve niteliğinin zilyetlikle iktisaba elverişli olup olmadıkları yönünden jeolog bilirkişiden de rapor alınmamış, davacı ve babası adına aynı kadastro çalışma alanı içerisinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak taşınmaz tespit edilip edilmediği de araştırılmamıştır.

Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için tespit tarihi olan 2006 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait (1980-1985-1990 yılları gibi) dava konusu taşınmazların stereoskopik hava fotoğrafları ....ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, 3 kişilik ziraat mühendisi, 1 jeoloji mühendisi ile jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşan bilirkişi kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazlar hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, taşınmazın değişik yönlerinden fotoğrafları çektirilmeli, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporuyla denetlenmeli, beyanlar arasındaki çelişki gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli,

zeminin zirai faaliyete konu olup olmadığı hususu özellikle irdelenmeli, taşınmazın ırmak yatağı olup olmadığı, ırmaktan elde edilip edilmediği hususlarında teknik bilirkişiden rapor alınmalı, davacı ve babası adına belgesiz zilyetlik yolu ile edilen taşınmaz miktarı belirlenmeli, ondan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.