Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/1144 K.2014/914

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Kadastro sırasında E.. Köyü çalışma alanında bulunan 133 ada 100 parsel sayılı 25987,78 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı nedeniyle davalı adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine temsilcisi, yasal süresi içinde taşınmazın mütegayyip eşhastan Hazineye kalan yerlerden olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli parselin tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın tarım arazisi olduğu, davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle iktisap koşullarının gerçekleşmediği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Davacı tarafın dayanağını oluşturan 28800 metrekare yüzölçümündeki 20.4.1995 tarih ve 4 sıra sayılı tapu kaydı Başkale Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.12.1992 tarih, 1990/32-1992/128 sayılı kararı ile hükmen oluştuğu halde mahkemece davalı dayanağı tapu kaydının kapsamı tescil krokisi yöntemince uygulanarak belirlenmemiş, çekişmeli taşınmazın sınırında mera bulunması nedeniyle taşınmazın niteliği hakkında yöntemince mera araştırması yapılmamıştır.

Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez. Doğru sonuca varılabilmesi için; mahallinde komşu köylerden seçilecek yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, 3 kişilik zirai bilirkişi kurulu ve teknik bilirkişi katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında davacı tarafın dayandığı tapu kaydı ve haritası uygulanıp, tapu kaydının kapsamı 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritasına göre belirlenmelidir.

Tescil krokisinin uygulama kabiliyetinin bulunmaması durumunda ise tapu kaydının hudutlarının mahalli bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tesbiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, tapu kaydın sınırlarında okunan "yol ve yamaç” sınırının sabit bir sınır olup olmadığı araştırılmalı, bu sınırın gayri sabit hudutlu olduğunun anlaşılması halinde kaydın miktarı ile geçerli olduğu düşünülmeli, teknik bilirkişiye uygulanan tapu kaydının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli,

çekişmeli taşınmazın tapu kaydının kapsamında kalmaması ya da tapu kaydının kapsamında kalıp, tapu kaydının gayri sabit hudutlu olduğunun anlaşılması halinde çekişmeli taşınmazın niteliği ile ilgili mera araştırması yapılmalı, çekişmeli taşınmaza komşu 133 ada 108 parsel sayılı mera parseli ile çekişmeli taşınmaz arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı belirlenmeli, keşif sırasında bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı belirlenmeli,

bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, çekişmeli taşınmazın her yönünden tüm özelliklerini gösterir fotoğrafları çektirilmeli, bilirkişiye keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.