Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/12452 K.2016/233

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Yargıtay bozma ilamında özetle; "tespite esas alınan tapu kaydı ile davalıların yargılama sırasında dayandıkları 126 tahrir numaralı vergi kaydının taşınmaza yöntemince uygulanması, kayıt miktar fazlalıkları üzerinde adına tescil kararı verilen davalılar yararına mülk edinme koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılması ve sınır bulunan mera niteliğindeki taşınmazlar nedeniyle yöntemince mera araştırması yapılarak sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli 108 ada 72 parsel sayılı taşınmazın kadastro komisyonu kararı gereğince davalılar adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece dava konusu taşınmazın, tespite esas alınan ve davalı tarafın dayanağı olan tapu kaydının kapsamında kaldığı kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de mahkemenin kabulü dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Tespite esas alınan ve davalı tarafın dayanağı olan Şubat 1297 tarih, 285 numaralı ve 20 dönüm yüzölçümündeki tapu kaydının sınırları; harun yolu, ince tarik (patika yol), çıtak (çalılık) ve ... (...) olup, ... (...) sınırı keşifte yerel bilirkişi ve tanıklarca bilinemediği gibi diğer sınırları da her yerde bulunabilecek nitelikte sınırlar olup ayrıca değişebilir nitelikte bulunmalarına göre bu tapu kaydının taşınmazı kapsadığından söz edilemez.

Yine keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına göre davalı tarafın dayanağı olan 1948 tarih ve 126 tahrir numaralı vergi kaydının sınırları (..., ..., ...., ....) itibariyle geometrik şekil oluşturulamamış ve bu vergi kaydının da dava konusu taşınmaza uymadığı anlaşılmıştır.

Çekişmeli taşınmazın kuzey ve güneyi mera niteliğindeki taşınmazlarla çevrili olup, her ne kadar ziraatçı bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazla mera parselleri arasında ayırıcı unsur bulunduğundan söz edilmişse de bu husus raporda yeterince irdelenmemiştir.

Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle; ilk kadastro tespit tarihi olan 03.09.1991 tarihinden 15-20-25 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait en az 3 hava fotoğrafı, bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları istenilmeli, davalılar adına senetsizden zilyetlik yoluyla taşınmaz tescil edilip edilmediği hususunda yöntemine uygun şekilde (Tapu, Kadastro ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden ayrı ayrı sorularak) araştırma yapılmalı ve ilgili kayıt ve belgeler dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra mahallinde yaşlı, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç yerel bilirkişi, taraf tanıkları, üç kişilik ziraat mühendisi ve bir jeodezi ve fotogrametri uzmanından oluşan bilirkişi heyeti aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, zilyetliğin kimden kime ve nasıl geçtiği, zilyetliğin terkedilip edilmediği,

edildiyse hangi neden ve süreyle terkedildiği gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri, komşu taşınmazların tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, teknik bilirkişiye yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği sınırlar haritasında işaret ettirilmeli, komşu taşınmazlarla (özellikle de kuzey ve güneyindeki mera parselleriyle) mukayeseli mahkeme gözlemi tutanağa geçirilmeli, üç kişilik uzman ziraat mühendisi kurulundan ayrıca;

çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, zilyetlikle edinilebilecek kültür arazisi olup olmadığını açıklayan, taşınmazın toprak yapısı ile komşu taşınmazların toprak yapısını mukayese eden ve bu kapsamda, taşınmazın kuzey ve güney sınırındaki mera parsellerinden ne şekilde ayrıldığı ve meranın devamı niteliğinde olup olmadığını açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, rapor ekinde taşınmazı değişik yönlerden çekilmiş komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde renkli fotoğrafların eklenmesi istenilmeli,

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye hava ve uydu fotoğrafları üzerinden bilimsel yöntemlerle (hava fotoğrafı ve memleket haritası ile kadastro paftası ölçeği harita çizim programları aracılığıyla eşitlenerek çekişmeli taşınmazın konumunun çevre parsellerle birlikte harita üzerinde gösterilmesi, hava fotoğrafları ile kadastro paftası çakıştırılıp stereoskop aletiyle) inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, bundan sonra Kadastro Kanunu'nun 14. maddesindeki iktisap şartları da göz önünde bulundurulmak suretiyle tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.