Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/12590 K.2014/13234

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle. “Her ne kadar keşifte davacı tarafın 40-50 yıl boyunca bir kısmında tarım yapmak, bir kısmının ise bahçe olarak kullanılmak suretiyle zilyetliğinde bulunduğunu açıklamış iseler de; ziraat bilirkişi raporu karşısında ekonomik amaca uygun kazanmaya elverişli zilyetliğin varlığından söz edilemeyeceğinden (A) harfi ile gösterilen bölüm bakımından davanın reddine karar verilmesi.

(B) harfi ile gösterilen bölüm yönünden ise; ziraat bilirkişisinin raporu hüküm kurmaya yeterli bulunmadığından nizalı taşınmazın tespit tarihine göre 20-30 yıl öncesine ait iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının Harita Genel Komutanlığından getirtilerek, yeniden ziraat mühendisi, kadastro fen bilirkişisi, jeodezi ve fotoğrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu marifetiyle keşif yapılması, stereoskopik inceleme ile taşınmazın niteliği ve kullanım süresinin ne zaman kullanılmaya başladığı hakkında rapor alınması,

tanık ve yerel bilirkişi sözlerinin, bilimsel esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmesi, tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihi ve süresi ayrı ayrı tespit edilerek, sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulü ile; dava konusu 102 ada 6 sayılı parselin teknik bilirkişi krokisinde (B) harfi ile belirtilen 12,338,91 m2'lik kısmın Hazine adına kayıtlı tapusunun iptali ile davacı A.. K.. adına tesciline, (A) harfi ile belirtilen kısmına yönelik tapu iptal ve tescil davasının reddine karar verilmiş; hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; temyize konu taşınmazın teknik bilirkişi krokisinde (B) harfi ile belirtilen 12.338,91 m2’lik kısmın davacı A.. K.. adına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; Yargıtay bozma ilamına uyulduğu halde bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılmamıştır.

Bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli müksetap hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir.

Hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamında aynen 2006 olan tespit tarihine göre 20-30 yıl öncesine ait (1976-1986), stereoskopik hava fotoğraflarının istenilmesi ve bu fotoğraların stereoskop altında incelenmesi suretiyle taşınmazın niteliği ve kullanım süresinin, ne zaman kullanılmaya başlandığının belirlenmesine çalışılması gereğine değinildiği halde, Mahkemece Harita Genel Komutanlığından getirtilen hava fotoğraflarının hangi yıllara ilişkin olduğu anlaşılamadığı gibi, getirtilen hava fotoğrafları jeodezi ve fotoğrametri uzmanına inceleme yaptırılmamıştır.

Doğru sonuca varılabilmesi için tespit tarihinden geriye doğru en az 15, 20 ve 25 yıl öncesine ait ve yüksek çözünürlüklü hava fotoğraflarının ve tespit tarihinden itibaren iktisap süresince beşer yıllık periyotlarda çekilmiş olan hava fotoğraflarının Harita Genel Komutanlığı'ndan, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ise, İl Kadastro Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı,

ardından taşınmaz başında üç kişilik jeodezi ve fotoğrametri mühendislerinden oluşturulacak bilirkişi heyeti ve 3 kişilik ziraat mühendisi ve jeoloji mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında dinlenilecek yansız yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın öncesinin ne olduğu, bu bölüm üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, hava fotoğrafları üzerinde fotogrometri ve jeodezi uzmanı olan bilirkişisi kurulundan stereoskop aleti ile incelenmesi suretiyle hava fotoğraflarının çekildikleri,

Kadastro Müdürlüğünden gelen paftaların ise düzenlendikleri tarihlere göre dava konusu taşınmaz bölümünün kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı, taşınmazın niteliği ve kullanım süresi ve ne zaman kullanılmaya başlandığı belirlenmeli, ziraatçi bilirkişilerden taşınmazın niteliği konusunda ayrıntılı rapor alınmalı, önceki keşifte hazır bulunanlar dışındaki ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı incelenerek gerekçeli, denetime açık, karşılaştırmalı rapor istenmeli,

yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki bulunduğu takdirde HMK'nın 261. maddesi uyarınca yüzleştirilmek suretiyle aykırılık giderilmeli, HMK'nın 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulmalıdır.