Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/13079 K.2015/6534

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında taşlık niteliğinde tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, 17.11.2008 havale tarihli fen bilirkişisi raporunda (A) harfiyle gösterilen 18.188,87 metrekare yüzölçümündeki bölümün, (C) harfi ile gösterilen 11.458,33 metrekare yüzölçümündeki bölümün ve (B) harfi ile gösterilen 18.489,61 metrekarelik bölümünden (C) harfi ile gösterilen 11.458,33 metrekarelik kısmı çıkartıldıktan sonra kalan 7.031,28 metrekarelik kısmın davacı adına tapuya tesciline, aynı raporda (D) harfi ile gösterilen bölüm yönünden davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı lehine zilyetlikle kazanım şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 537 ada 1 parsel sayılı taşınmazın dahilinde bulunan ve fen bilirkişi raporunda (A) ve (C) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümlerinin tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece davacı ... adına tesciline karar verilen ve fen bilirkişi raporunda (A) ve (C) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümlerinde idari yoldan davalı Hazine adına oluşan tapu kaydının tesis tarihine kadar, davacı adına 3402 sayılı Yasa'nın 14 ve 17. maddesinin koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Bitlis Belediye Başkanlığı'nın 08.06.2009 tarihli karşılık yazısında 537 ada 1 parsel ve çevresinin 02.04.2007 tarihinde Belediye imar planı kapsamına alındığı ve imar planında üniversite alanı olarak tahsis edildiği bildirilmiş olmasına rağmen mahkemece, taşınmazın üniversite alanı olarak tahsis edilip edilmediği araştırılmamış, davacının tescil talebine konu taşınmaz bölümlerinde imar-ihya yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise hangi tarihte başladığını içeren ayrıntılı rapor alınmamış, hava fotoğrafları istenilmiş ise de fotogrometrik cihazların bulunmaması nedeniyle uygulanamamış ve taşınmaz bölümlerinin niteliği belirlenmemiştir.

Bu şekilde eksik araştırma, inceleme ve değerlendirme ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, dava tarihinden geriye doğru en az 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu katılımı ile yapılacak keşifte belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli,

taşınmazın taşlık niteliği ile tespit harici bırakıldığı bildirildiğine göre taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihya edilip edilmediği, imar ve ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı,

3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu vasıtasıyla taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı, tamamlandığı ve zilyetliğin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususları özellikle irdelenmeli, raporda taşınmazı değişik yönlerden gösterir fotoğrafların da eklenmesi istenilmelidir.

Öte yandan; ... Belediye Başkanlığı'nın 08.06.2009 tarihli karşılık yazısında 537 ada 1 parsel ve çevresinin 02.04.2007 tarihinde Belediye imar planı kapsamına alındığı ve imar planında üniversite alanı olarak tahsis edildiği bildirilmiş olduğuna göre taşınmazın üniversite alanı olarak tahsis edilmiş olması ve davacı lehine zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiğinin tespiti halinde, bu yerin tesciline karar verilemeyeceğinden davacının zilyetliğinin tespitine karar verilmesi gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.