Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/13168 K.2015/59

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında İmambakır Köyü çalışma alanında bulunan 1, 2, 3, 12, 6, 4, 5, 7, 9, 10, 11, 13 parsel sayılı sırasıyla 27.750, 751.000, 259.750, 26.000, 256.625, 656.250, 564.750, 1.341.750, 542.250, 167.750, 649.750 ve 600 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan, 4 ve 13 parseller vergi kaydı, irsen intikal, paylaşma, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve satın alma nedeniyle, 5, 7, 9, 10 ve 11 parseller tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalılar ... ve paydaşları adına, 1, 2, 3,

12 ve 6 parseller ise Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından söz edilerek malik haneleri açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davacı ... 4, 5, 7, 9, 10, 11 ve 13 parsellere yönelik tespite esas alınan kayıt miktar fazlasının zilyetlikle iktisap edilemeyeceği iddiasına, davacılar ... ve ...

11 parsele yönelik miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine, ... ve müşterekleri 4 parsele yönelik miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine, ... ve müşterekleri 7 parsele yönelik tapu kaydına ve taksimen kendilerine kaldığı iddiasına, ... 4, 10 ve 11 parsellere yönelik tapu kaydına ve vakfiye senedi ile taşınmazların vakıf malı olduğu iddiasına, ...

4, 5, 7, 9, 10, 11 ve 13 parsellere yönelik miras yoluyla gelen hakka dayanarak dava açmışlardır. Davacılar ... ve ...'in davalılar ... ve arkadaşları aleyhine, davacı ... 'ın davalılar ... ve arkadaşları aleyhine, davacılar ... ve arkadaşlarının davalılar ... ve arkadaşları aleyhine ayrı ayrı Asliye Hukuk Mahkemesinde açtıkları el atmanın önlenmesi davaları davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Yargılama sırasında ... 1, 2, 3, 6 ve 12 parsellere yönelik vakfiye ve tapu kayıtlarına dayanarak taşınmazların vakıf malı olduğu iddiasıyla, ... 1 ve 2 parsellere yönelik miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine, ... ve arkadaşları satın almaya, ... miras yoluyla gelen hakka, ... kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine, ... ise satın almaya dayanarak davaya katılmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda özetle “çekişmeli taşınmazlarla ilgili dava dosyalarının birleştirilmesi, hak sahibi gözüken kayıt malikleri tespit edilerek bu şahısların usulen davaya katılmalarının sağlanması, bozma kararı gerekleri yerine getirilerek katılan Vakıflar İdaresinin tutunduğu Vakfiyenin tapu idaresine devredilip devredilmediği tapu kaydı niteliğinde bir belge olup olmadığı belirlenmesi, tapu kaydı niteliğini kazanmış ise tedavüllerinin getirtilerek dava konusu taşınmazların dayanılan tapu kaydının ya da vakfiyenin kapsamında kalıp kalmadığının saptanması,

dıştan komşu taşınmazların tespit tutanağı içeriği ve dayanakları kayıtlarla denetlenmesi” gereklerine değinen bozma ilamlarına uyularak yapılan yargılama sonunda davacı ..., katılan ...

İdaresi ile davacı ...'nin davalarının reddine, davacıların davasının kısmen kabulüne, fen bilirkişinin 22.05.2006 tarihli raporunda (A), (B) ve (C) harfleri ile gösterilen 1, 2 ve 12 sayılı parsellerin ...mirasçıları adlarına, ( L) harfi ile gösterilen 2 sayılı parsel ile 1 sayılı parselde (A) harfi ile gösterilen bölüm haricinde ve 12 sayılı parselde (C ) harfi ile gösterilen bölüm haricinde kalan yerlerin Hisse Taş mirasçıları adlarına, 2 parsel sayılı taşınmazın (M) harfi ile gösterilen bölümün ...mirasçıları, (K) harfi ile gösterilen bölümün ... mirasçıları adına, (N) harfi ile gösterilen bölümün ... mirasçıları adına,

(P) harfi ile gösterilen bölümün ... adına, 3 sayılı parselin ... mirasçıları adına, 6 sayılı parselin ... ve diğerleri adına, 11 sayılı parselin (T) harfi ile gösterilen bölümün ... mirasçıları adına, geriye kalan bölümün ise ... ve ... adlarına, 4 sayılı parselin (H) harfi ile gösterilen bölümün ... ve paydaşları adına, 7 sayılı parselin ... mirasçıları ile paydaşları adına, 9 sayılı parselin ... mirasçıları ile paydaşları adına, 4 sayılı parselin (R) harfi ile gösterilen bölümünün ... ve paydaşları adlarına, 13 sayılı parselin ... adına, 5 sayılı parselin (G) ile gösterilen bölümü dışında kalan kısmının ... ve paydaşları adlarına,

5 sayılı parselin (G) harfi ile gösterilen bölümü ile 10 sayılı parselin ...oğlu Derviş mirasçıları ve paydaşı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... temsilcisi, müdahil ... vekili, davalı ... vekili ile davalı ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların ...

Vakfı ile ilgisinin olmadığı, dayanak vakfiyenin tapu kaydı niteliğinde bulunmadığı gibi, çekişmeli parselleri de kapsamadığı, taşınmazların evveliyatından bu yana davacı ve davalıların zilyetliğinde bulunduğu, önceki günlü hükmün sadece katılan Vakıflar İdaresi tarafından temyiz edildiği, davacı ve davalılar tarafından temyiz edilmediği, bu halde usuli kazanılmış hakkın doğduğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Kural olarak bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması hususunda, lehine bozma yapılan taraf yararına kazanılmış hak oluşur ve bu doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için zorunluluk doğar. Mahkemece bozma kararına uyulduğu halde gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Bozma ilamında, katılan Vakıflar İdaresinin tutunduğu vakfiyenin tapu idaresine devredilip devredilmediği tapu kaydı niteliğinde bir belge olup olmadığının belirlenmesi, tapu kaydı niteliğini kazanmış ise tedavüllerinin getirtilerek dava konusu taşınmazların dayanılan tapu kaydının ya da vakfiyenin kapsamında kalıp kalmadığının saptanması,

dıştan komşu taşınmazların tespit tutanağı içeriği ve dayanakları kayıtlarla denetlenerek bozma kararı gereklerinin yerine getirilmesi hususlarına değinilmesine rağmen mahkemece bozma sonrası taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmamış, yerel bilirkişi, tanıklar ve uzman bilirkişiler eliyle kayıt ve belgeler yerine uygulanmamış; yetersizliği Yargıtay ilamı ile sabit hale gelen önceki günlü keşiflere dayanılarak hüküm kurulmuştur.

Ayrıca vakfiyenin tapu idaresine devredilip devredilmediği, tapu kaydı niteliğinde olup olmadığının belirlenmesi yönünden yeterli araştırma yapılmamış, kesin ve açık bir ifade içermeyen, aksine, zabıt kaydı örneklerinin gönderilmesi gerektiğini bildiren 23.02.2011 tarih 218 sayılı ...Müdürlüğü yazısı esas alınarak hüküm kurulmuştur.

Öte yandan önceki günlü kararın sadece Vakıflar İdaresinin temyizi üzerine bozulduğu bildirilmiş ise de eldeki dosya ile birleştirilen öncesi 2004/1, 2006/4 Esas, Karar sayılı ilamı ...

İdaresinden ayrı olarak davacı ..., davalı ... vekili ile davalı ... ve arkadaşları vekili de temyiz etmişler, Dairece tüm temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiş, bozma üzerine dosya mahkemece 2011/2 Esasa kayıt edilerek eldeki dosya ile birleştirilmiş olup bu yönden mahkemenin kazanılmış hakka değinen gerekçesinde de bir isabet bulunmamaktadır.

O halde doğru sonuca ulaşılabilmesi için; öncelikle dava, taşınmazların tüm tespit malikleri ile tapu kayıt maliklerine, dava açan veya açılan davaya katılanlara, aktarılan davaların taraflarına ve bunlardan ölü olanların mirasçılarına 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde duruşma günü tebliğ edilerek davaya katılımları sağlanmalı, duruşmaya geldiklerinde kendilerinden dayandıkları hukuki neden ve delilleri ayrıntılı olarak sorulup saptanmalı,

gerek çekişmeli gerekse komşu taşınmazların tespitlerine esas alınan tapu kayıtları oluşum belgeleri ile birlikte tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile getirtilmeli, kadastro sırasında revizyon görüp görmedikleri açık ve kesin olarak belirlenmeli; katılan ... İdaresinin tutunduğu 1134 tarih 78 sayılı ve defterin 22. sırasında kayıtlı ...'da ...

Vakfına ait vakfiyenin yöntemine uygun biçimde tapu idaresine devredilip devredilmediği, sözü edilen vakfiyenin tapu kaydı niteliğinde mülkiyet belgesi olup olmadığı kesin ve açık şekilde saptanmalı; gerektiğinde konusunda uzman bilirkişi ya da uzman bilirkişi kurulu aracılığıyla vakfiyenin türü, niteliği hakkında ayrıntılı gerekçeli rapor alınmalı, bundan sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı ve yansız, yerel bilirkişi kurulu, üç kişiden oluşturulacak fen bilirkişi kurulu ile üç kişiden oluşturulacak sanat tarihi ve arkeoloji konusunda uzman bilirkişi kurulu,

tutanak bilirkişilerinin tümü ve tarafların göstereceği tanıklar hazır olduğu halde taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmalı, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20. maddesi hükmü uyarınca dayanılan tapu kayıtları ve vakfiye yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanmalı, uygulamada tapu kaydının ya da vakfiyenin revizyon gördüğü dava dışı taşınmazlar özellikle göz önünde tutulmalı, yerel bilirkişiler tarafından bilinemeyen sınır yerleri bulunması halinde taraflara tanık dinletme olanağı sağlanmalı;

uzman bilirkişiye sözü edilen kayıtlarda tarif edilen sınır yerleri düzenleyeceği haritada ayrı ayrı işaret ettirilmeli, uygulamaya ilişkin yerel bilirkişi ve tanık sözleri, dıştan komşu taşınmazların tespit tutanağı içeriği ve dayanakları kayıtlarla denetlenmeli, bu yolla dava konusu taşınmazların dayanılan tapu kaydının ya da vakfiyenin kapsamında kalıp kalmadığı duraksamasız saptanmalı, dava konusu taşınmazların tümü ya da bir bölümü dayanılan tapu kaydının ya da vakfiyenin kapsamı dışında kaldığı saptandığı takdirde kayıt kapsamı dışında kalan taşınmaz ya da taşınmaz bölümleri yönünden yeterli biçimde zilyetlik araştırması yapılmalı,

ayrıca tutunulan vakfiye tapu idaresine devredilmemiş, dayanılan vakfiyenin tapu kaydı niteliğinde olmadığı saptandığı takdirde vakfiyenin saptanan türü de dikkate alınarak vakfiye kapsamında kalan taşınmazların zilyetlikle kazanılıp kazanılmayacağı düşünülmeli, bu konuda zilyetliğin başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında yerel bilirkişi ve tanıklardan olaylara dayalı bilgi alınmalı, yapılan uygulama ve inceleme sırasında bir kısım çekişmeli taşınmazların malik hanesinin açık olarak bırakıldığı gözetilerek 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 30/2. maddesi düzenlemesi gözetilmeli,

tespit bilirkişilerinin beyanları ile yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasında aykırılık bulunduğu takdirde gerektiğinde yüzleştirme yapılarak çelişkiler giderilmeye çalışılmalı, uzman fen bilirkişilerden keşfi izlemeye, dayanak kayıt ve belgelerin tarif ettiği sınır yerlerini göstermeye, bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan verecek şekilde ayrıntılı, gerekçeli rapor ve harita alınmalı, dava dosyası Hukuk ve Ticaret Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenmeli,

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre ve davaya taraf olanların tümünün isimleri gerekçeli karar başlığında gösterilerek karar verilmelidir.